حسین داودی

حلقه های فرهنگی نسل جوان مهاجر در ایران، خصوصا در شهر مشهد و موضوعات مورد بحث در این حلقه ها یکی دو تا نیست. گروه هایی اهل داستان کوتاه هستند، گروه هایی هم نشریه های مختلف راه انداخته اند و وارد عرصه روزنامه نگاری شده اند، تعدادی هم به مجسمه سازی، عکاسی، طراحی و گرافیک روی آورده اند.

شاعرها هم که از مدت ها قبل جمعشان جمع بود و ده سالی است که هم در ایران و هم در افغانستان اسم و رسمی دارند و حتا سبک و سیاق شعر آنها به عنوان یک جریان شعری ویژه در ادبیات روز شناخته شده است.

اما دختر و پسرهای امروز که در بین آنها از ته ریش دارها و چادری های مذهبی گرفته تا جین پوش ها و مانتویی های خنده رو دیده می شوند، با نسل قبلی فرهنگیان مهاجر افغان تفاوت های زیادی دارند. نسلی که شاید کشیده شدن پای آنها به فعالیت های سیاسی و فرهنگی محصول بازی روزگار و مهاجرت بود.

برای مهاجری که از وطنی "اشغال شده" گریخته ، دو موضوع مهم بود. دنبال کردن سرنوشت کشور و تلاش کردن برای تاثیر گذاری بر این وضعیت که هر دو از راه شرکت کردن در اجتماعات احزاب میسر بود.

به این دلیل بود که بدنه های سیاسی احزابی که در افغانستان شاخه نظامی داشتند، به راحتی در خارج از افغانستان شکل گرفت و ازجمله فعالیت سیاسی احزاب افغان درایران با گستردگی آغاز شد.

گردهم آیی ها و اجتماعات سیاسی و انتشار نشریه و ارگان های نشراتی ضمن سیاسی بودن، نوعی کار فرهنگی هم به حساب می آمد. کانون فعالیت احزاب افغان در ایران، شهر مشهد بود که از نظر موقعیت جغرافیایی به غرب افغانستان نزدیک تر بود.

اختلاف احزاب و شمار بسيار آنها باعث تنوع گردهمایی ها و اجتماعات می شد که البته در مواردی این اختلافات به رقابت های منفی کشیده شده و تبدیل به جنگ روانی و مطبوعاتی علیه یکدیگر هم می شد.

نفوذ احزاب در میان مهاجران مدت زیادی ادامه یافت، اما سرانجام بعد از بر سر کار آمدن دولت مجاهدان در افغانستان ضعیف و کمرنگ شد . در همین حال نسلی جوان که به دلیل بهره مند بودن از امکان تحصیل نیازمندی های دیگری داشتند، رشد یافته و آرام آرام محافلی فرهنگی شکل گرفت که تشکیل دهندگان آن جوانان عاری از گرایش های سیاسی وحزبی پیشین بودند.

ادبیات تند و مبارزه جویانه دوران جنگ و اشغال جای خود را به نوشته ها و سروده های انتقادی از وضعیت جامعه و سیاستمداران داد و آهسته آهسته یک جریان فرهنگی مستقل، انتقادی و خودجوش راه افتاد. این جریان اکنون یک فرآیند فرهنگی قدرتمند است، هرچند مجال زیادی برای بروز استعدادهای خود نداشته است.

 درطول این ایام نشریه های زیادی به صورت روزنامه و یا هفته نامه و ماهنامه چاپ شد که یکی از وزین ترین نشریه های این جریان،  فصل نامه "خط سوم" است که محمد جواد خاوری، نویسنده افغانستانی، مدیر مسئول و سید ابوطالب مظفری، شاعر افغانستانی، سردبیر آن و موسسه "دُر دَری" صاحب امتیاز این نشریه است که ده سال پیش آغاز به کار کرد.

 برای نصب نرم افزار فلش اینجا را کلیک کنید