Jadid Online
جدید آنلاین
درباره ما تماس با ما Contact us About us
سرگذشت يک باغ وحش
ايمان شايسته

شاید دیدن گله های گوسفند، اسب های سوارکاری، الاغ های مخصوص حمل بد رفت (فاضلاب)، سگ های ولگرد و یا حتی شترهای کوچی ها (عشایر) در کوچه ها و خیابان های پایتخت در دیگر کشورهای جهان خیلی معمول نباشد. اما ديدن انواع حیوانات اهلى، که در بسیاری موارد نیز باعث مشکلات ترافیک در خیابان ها مى شود، براى مردم کابل  عادى است. اما دیدن حیوانات وحشی به این آسانی ها نیست. برای دیدن آنها باید وقتی اختصاص داد و هزینه ای هم پرداخت.

اولین بار که باغ وحش رفتم، ۵ سال بیشتر نداشتم. آن وقت ها باغ وحش کابل چهره دیگری داشت. از خرابی و ویرانی اثری نبود، انواع حیوانات از فیل و شیر و پلنگ گرفته تا پرندگان و خزندگان در میان انبوه درختانى که واقعاً به باغ می مانست شهروندان پایتخت نشین را وسوسه می کردند تا به خصوص روزهای تعطیل خود را همراه با خانواده در کنار حیوانات بگذرانند و با طبیعت تجدید پیمان کنند. اکنون ۲۴ سال از آن زمان می گذرد.

این باغ وحش و حیوانات آن اما سرگذشت عجیبی داشته  و چیزهایی دیده  که شاید هیچ باغ وحش دیگری در جهان به خود ندیده باشد. ابتدا سال های آبادی و شکوه، چندی بعد سال های نابودی وسقوط در خط مقدم جنگ و اکنون بازسازی و امید دوباره به آینده.

باغ وحش کابل در منطقه ای خوش آب و هوا و درست در میان دو کوه آسمایی و شیردروازه که تقریباً شهر کابل را به دو قسمت تقسیم می کند و متصل به چوک (میدان) دهمزنگ، در زمینی  نسبتاً هموار بنا شده که در طول رودخانه کابل تا نزدیک پل معروف آرتل کشیده شده است.

به گفته عزیز گل ثاقب، رییس باغ وحش کابل، این باغ وحش که هنوز هم تنها باغ وحش در افغانستان است در سال۱۳۴۶ و در زمینی به مساحت ۵۳ جریب (تقریباً ۱۱ هکتار) تاسیس گردید و در آغاز ریاست افتخاری آن را یکی از شاهزادگان وقت به عهده داشت.

در آن زمان تعداد حیوانات باغ وحش بیش از ۷۰۰ حیوان و از ۹۲ نوع مختلف  بوده که در ابتدا متعلق به دانشکده علوم دانشگاه کابل بوده و بعدها به دلیل عدم توانایی مالی این دانشکده به شهرداری کابل واگذار گردید.

آقای ثاقب از آن دوران یاد می کند که همه چیز منظم بوده و باغ وحش دارای بخش های تحقیق و آموزش، موزه، لابراتوار، کلینیک حیوانی و تغذیه حیوانات و بیش از ۵۰ نفر کارمند بوده است. او بر این عقیده است که این باغ وحش تا قبل از آغاز جنگ های داخلی، با داشتن تنوع حیوانی غنی یکی از باغ وحش های مشهور در آسیا بوده است.

سالهای جنگ و ویرانی

اما این شکوه دیری نپایید و با آغاز درگیری های چریکی میان دولت و مخالفان کوس زوال و نابودی زده شد و در جریان جنگ های داخلی بین احزاب جهادی در دهه ۹۰ میلادی به اوج خود رسید. باغ وحش مستثنی نگردید و گلوله های تفنگ و شلیک های آوان (خمپاره) و راکت فرق بین مخالفان و حیوانات زبان بسته زندانی در قفس را نیز درک نکردند.

آنگونه که آقای ثاقب می گوید در جریان آن سال ها باغ وحش به کلی از بین رفت و به مخروبه ای تبدیل شد. موزه ارزشمند باغ وحش غارت شد و ساختمان های باغ وحش فرو ریخت. گاهی هم دیوارهای آن به عنوان سنگر مورد استفاده قرار گرفت.

تعداد زیادی از حیوانات از باغ وحش فرار کردند و دیگر هرگز دیده نشدند. تعداد دیگری از گرسنگی در قفس های خود تلف شدند. عده ای دزدیده و قاچاق شدند. عده ای دیگر که گوشتشان حلال بود مثل آهوها و پرنده ها کباب شدند و خورده شدند. و عده ای هم هدف مشق تیراندازی و سرگرمی شبه نظامیان درگیر شدند.

دوران طالبان

در دوران زمامداری طالبان اما وضعیت باغ وحش تغییر چندانی نکرد. بازماندگان باغ وحش که از آن جنگ های خانمانسوز جان به در برده بودند فقط تعدادی میمون و کل مرغ (لاشخور) و شیر معروف کابل بود که اکثر مردم اورا می شناختند.

شیر کهنسال کابل که کابلی ها مرجان صدایش می کردند، از سوی آلمان به باغ وحش افغانستان هديه شده بود و در همه اين سال ها به خصوص سال های جنگ داخلی به نماد بقا و ماندگاری تبديل شده بود. اما انگار قرار نبود که مرجان هم سال های آخر عمر خود را با آسایش سپری کند. بنا به روايات اين شير توسط يک جنگجو در زمان طالبان بر اثر پرتاب نارنجک زخمى و نابينا شده بود.

دوران بازسازی

با زوال حکومت طالبان، گویا امیدها دوباره زنده شد. و شعار بازسازی و احیا به گوش باغ وحش نیز رسید.

اکنون ۶ سال از آن زمان می گذرد و مسلماً باغ وحش گرچه با سال های شکوهمند گذشته اش هنوز فاصله دارد اما روز به روز شرایط بهتری پیدا می کند و بازدید کنندگان بیشتری را جلب خود می کند تا جایی که به گفته آقای ثاقب، در روزهای تعطیل تا ۷۰۰۰  تکت (بلیط) فروخته مى شود و این استقبال حکایت از فردایی بهتر دارد. 

رییس باغ وحش می افزاید که توانسته تاکنون نزدیک به ۳۰۰ حیوان از ۴۲ گونه مختلف را جمع آوری کند که تعدادی از حیات وحش خود افغانستان می باشند و تعداد دیگری را کشورهای دوست به باغ وحش کابل اهدا کرده اند.

از این میان نقش کشور چین حایز اهمیت است که یک جفت شیر و تعدادی گرگ، خرس چینی، خوک و آهو هديه کرده است. یک موسسه حمایت از حیوانات در بریتانیا نیز در ایجاد و تجهیز موزیم (موزه) ماهی خانه با ۳۶ نوع آبزی و خزنده و ساختن تعدادی قفس برای حیوانات با باغ وحش کابل همکاری نموده است.

به گفته آقای ثاقب، در سال ۲۰۰۴ باغ وحش کابل عضویت سازمان سازاک (South Asian Zoos Association for Regional Cooperation) را حاصل کرده که در قسمت تبادل حیوانات و غنامندی باغ وحش کابل همکاری خواهد نمود.

همچنين به گفته وی در ماه حمل (فروردین) سال جاری نیز سازمان اقتصادی اکو وعده کمک یک میلیون و سیصد هزار دلار آمریکایی را داده که صرف بازسازی و نوسازی و توسعه باغ وحش خواهد شد.

آقای ثاقب، مدت پروژه را ۱۸ ماه اعلام کرده و با خوشبینی می گوید که تا یک سال دیگر باغ وحش به همه ساختمان های مورد نیاز از قبیل دیوار امنیتی باغ وحش، واحد اداری، رستوران و کلینیک حیوانی و پارک مخصوص اطفال مجهز خواهد شد. تعداد حیوانات افزایش خواهد یافت و قفس های مدرن مطابق با معیارهای دنیا جایگزین قفس های کنونی مى شود.

قرار است پیاده روها با سنگ های زینتی فرش و سیستم تنویر (روشنایی) به گونه ای نصب شود که شهروندان کابل بتوانند حتی شب ها برای میله (تفریح) به باغ وحش بیایند و غذا را آنجا صرف نمایند. وی همچنان از توسعه باغ وحش تا پل آرتل و پل گذرگاه خبر داد.

قسمت دیگری از توسعه باغ وحش به تابلوهای معلوماتی اختصاص خواهد یافت که به صورتی زیبا و در اندازه های استاندارد و مجهز به سیستم نور، با سه زبان فارسی، پشتو و انگلیسی اطلاعات لازم درباره حیوانات را در اختيار بازدید کنندگان قرار خواهد داد.

آقای ثاقب می پذیرد که وضعیت نظافت و بهداشت در باغ وحش به هیچ وجه رضایت بخش نیست اما می گوید با برنامه ریزی هایی که شده توجه مضاعفی به پاکی و صفای باغ وحش خواهد شد.

امنیت باغ وحش نیز به گفته آقای ثاقب خوب است و آنها مأموران لباس شخصی دارند که مانع از ایجاد مزاحمت برای بازدید کنندگان می شوند.

از جمله حیوانات استثنایی باغ وحش کابل یک جفت از نوعی بز دو جنسیتی است که دارای آلات تناسلی نر و ماده می باشند ولی قادر به تولید مثل نیستند و نیز یک گاو اهلی که دو دم دارد.

گزارش مصورى از اين باغ وحش را از مينا شايسته در اين صفحه مى بينيد.

 

Flash برای نصب نرم افزار فلش اینجا را کلیک کنید


 به صفحه فیسبوک جدیدآنلاین بپیوندید

ارسال مطلب

نظر شما

در صورت تمایل نام خود را بنویسید
در صورت تمايل نشانى ايميل خود را بنويسيد. نظر شما پس از ويرايش منتشر خواهد شد.
Image CAPTCHA
لطفا كد بالا را وارد كنيد. استفاده از این کد براى جلوگيرى از دريافت ايميل هاى گروهى است.
- رکسانا.ر، 2008/01/25
با سلام
با تشکر از مسولان سایت و آقا و خانم شایسته برای تهیه این گزارش.من از علاقه مندان و به عبارتی طرفداران محیط زیست هستم.اما در این زمینه متاسفانه درکشور ما اطلاع رسانی ضعیف است.برای مثال من شخصا تصور نمیکردم در گذشته کشورم دارای چنین باغ وحشی بوده یا اصلا تصور نمیکردم در حال حاضرباغ وحشی در افغانستان وجود داشته باشدبه خصوص بعد از وجود جنگهای طولانی.و یا اینکه مردم چنین استقبالی از آن به عمل آورند.منظورم این است که وضعیت اطلاع رسانی در خود افغانستان برای دادن آگاهی های عمومی به مردم بسیار ضعیف است تا مردم از داشتن گنجهای طبیعی خدادادی یا تنوع زیست محیطی در کشورشان مطلع شوند چه رسد به ما که در خارج از افغانستان زندگی میکنیم. امیدوارم حرکاتی از این قبیل ادامه یابد.تادر آینده ان شاالله شاهد زمینه سازی فرهنگی برای حفظ ونگهداری محیط زیست افغانستان به صورت عمومی باشیم.
ارادتمند:رکسانا.ر
- یک کاربر، 2008/01/02
nice article
- احمد علی، 2007/12/15
عالی بود
- ، 2007/12/15
Hi, Saeed jan
congratulation to you and your pen partner this is really nice just keep it up to date.
wish you all the best

)Mohammad (Sohail
- عزیزگل ثاقب ریس باغ وحش، 2007/12/13
شیر مرجان قبل از حکومث طا لبا ن توسط افراد نظامی زخم برداشثه بود.

جديدآنلاين: با تشکر از آقاى ثاقب مبناى اين اطلاع گزارش هاى خبرگزارى ها در زمان مرگ مرجان است.
Home | About us | Contact us
Copyright © 2017 JadidOnline.com. All Rights Reserved.
نقل مطالب با ذكر منبع آزاد است. تمام حقوق سايت براى جديدآنلاين محفوظ است.