Jadid Online
جدید آنلاین
درباره ما تماس با ما Contact us About us
عاشـق کویر
مهتاج رسولی

می گویند چند سالی قبل از انقلاب، زمانی که فرح پهلوی به حاشیۀ کویر سفر می‌کرد، دکتر پرویز کردوانی به عنوان کویرشناس و استاد دانشگاه تهران همراه گروه بود. دکتر کردوانیِ جوان، در هواپیما برای شهبانو از کویرهای ایران می‌گفت؛ و اینکه این کویرها در تمام جهان نظیر ندارند. دکتر صدقیانی که آن زمان  وزیر تعاون و روستاها بود و چند صندلی جلوتر نشسته بود، از جای خود برخاست و آمد کنار آنها و خیلی ساده خطاب به فرح پهلوی گفت: "خانم، به این حرف‌ها گوش نکنید! ای کاش ما به جای این کویرها پاره‌ای از خاک اروپا را داشتیم، سرسبز و خرم، پرآب و حاصل‌خیز. کویر بی نظیر به چه کار می‌آید؟"

پیش از آن، خبرنگاران دانشگاهی، دکتر کردوانی را دست می‌انداختند که اتوبوس دانشگاه تهران را به آشپزخانه بدل کرده، در آن یخچال گذاشته و دانشجویان رشتۀ جغرافیا را به کویر می‌برد و از عجایب کویر می‌گوید.

امروز هم که دکتر پرویز کردوانی بازنشسته شده و موهایش به سپیدی گراییده،  از کویر دست‌بردار نیست و همچنان از کویر می‌گوید. اما هر چه او سالخورده شده، کویر جوان‌تر شده‌است. در واقع  امروز بعد از سی چهل سال ناگزیر باید گفت همۀ آنچه کویرگردی، کویرشناسی، گشت‌های کویر، تحقیقات کویر و مانند اینها خوانده می‌شود، مدیون زحمات و استقامت پرویز کردوانی، استاد دانشگاه تهران است. پیش از آنکه او به کویر بپردازد، از این چیزها خبری نبود. او همان سال‌ها می‌گفت، کویر می‌تواند گردشگران بسیاری را به خود جذب کند ("گردشگر" واِژه تازه‌ای است؛ آن وقت‌ها "جهان‌گرد" و "ایران‌گرد" می‌گفتند).

امروز یکی از گشت‌های معروف کویر "کلوت" نام دارد که به معنای بریدگی‌های قصر‌مانندی است که شاهکار معماری باد در کویر لوت است؛ صحرای برهوتی در فاصلۀ شهداد کرمان و بیرجند خراسان. گشت‌های کویر شهداد و کویر مصر و کویر مرکزی ایران هم معروف است و در زمستان‌ها احتمالأ بیش از گشت‌های دیگر خواهان دارد. گشت‌های کویر، مانند هر نوع دیگر از طبیعت‌گردی جا افتاده‌است. " گندم‌بریان" در ۸۰ کیلومتری شهداد به عنوان گرم‌ترین نقطۀ زمین معروف شده و سیاحتگران بسیاری را به سوی خود می‌خواند. اینکه گرم‌ترین نقطۀ زمین در همین‌جا و در کویر لوت است نیز از یافته‌های دکتر کردوانی است. "گندم‌بریان"  تپه‌مانندی است به مساحت ۴۸۰ کیلومتر مربع، که از گدازه‌های سیاه‌رنگ آتشفشانی به وجود آمده‌است. گرمای آن در فصل تابستان ۷۰ درجۀ سانتیگراد در سایه است و تخم مرغ به راحتی زیر آفتاب می‌پزد و در آنجا هیچ موجود زنده‌ای یافت نمی‌شود.

دکتر کردوانی خود اهل حاشیۀ کویر است و علاقه‌مندی به کویر را از پدرش دارد. زمانی که او کودک بود، پدرش زمین‌های کویر را می‌شست و از آنها زمین‌های زراعی پدید می‌آورد. ریشۀ علاقۀ او به کویر در همین کودکی‌های اوست. او متولد ۱۳۱۰ روستای مندولک گرمسار است.

تحصیلات ابتدایی را در روستای ریکان و تحصیلات متوسطه را در دبیرستان آفتاب گرمسار و دبیرستان فرانسوی‌ها در تهران ( دبیرستان رازی) گذراند. در سال ۱۳۳۷ برای ادامۀ تحصیل به خارج از کشور رفت و دورۀ مهندسی کشاورزی را در دانشگاه فردریک ویلهلم شهر بُن در آلمان گذراند.

کردوانی دورۀ دکترای خود را در همان دانشگاه و در مؤسسۀ شیمی کشاورزی آغاز کرد و در سال ۱۳۴۵ این دوره را با معدل عالی در رشتۀ کشاورزی (عمران کویر) به پایان رسانید و در بین همۀ دانشجویان رشتۀ کشاورزی در سراسر آلمان رتبۀ نخست را کسب کرد. عنوان تز دکترای کردوانی عبارت بود از"اثر انواع کودهای شیمیایی و حیوانی بر روی محصولات کشاورزی در خاک های شور".

کردوانی پس از اتمام تحصیلات دانشگاهی، به ایران بازگشت و بنا به تقاضای خود به عنوان نخستین عضو هیئت علمی (استادیار) دانشکدۀ کشاورزی و دامپروری ارومیه استخدام شد و از مهرماه ۱۳۴۵ فعالیت خود را در این دانشکده آغاز کرد. سپس در طرح مشترک دانشگاه تهران و دانشگاه سوربن فرانسه، با عنوان" طرح شناسایی بیابان لوت" با مؤسسۀ مناطق خشک (مؤسسۀ جغرافیایی فعلی دانشگاه تهران) همکاری کرد و به گروه جغرافیای دانشگاه تهران منتقل شد.

او دارای تألیفات متعددی در زمینۀ کویرشناسی است و اکنون از مفاخر شهرهای گرمسار و سمنان به شمار می‌آید. بیهوده نیست که مدرسۀ عالی فضیلت سمنان که تصویر مشاهیر ناحیه را از ابن یمین فریومدی گرفته تا ذبیح الله صفا بر دیوار خود نقش کرده، تصویر پرویز کردوانی را هم در کنار آنها قرار داده‌است.

در گزارش تصویری این صفحه، دکتر کردوانی در باره زندگی و عشق خود به کویر می‌گوید.

 

 

 

 برای نصب نرم افزار فلش اینجا را کلیک کنید.


 به صفحه فیسبوک جدیدآنلاین بپیوندید

ارسال مطلب

نظر شما

در صورت تمایل نام خود را بنویسید
در صورت تمايل نشانى ايميل خود را بنويسيد. نظر شما پس از ويرايش منتشر خواهد شد.
Image CAPTCHA
لطفا كد بالا را وارد كنيد. استفاده از این کد براى جلوگيرى از دريافت ايميل هاى گروهى است.
- ظ، 2016/12/11
پروفسور كردواني، استاد نمونه دانشگاه و عضو انجمن متخصصان محیط‌زیست ایران، در دفتر پايگاه خبري تحليلي آب ايران حاضر شد و هشدار‌هاي خود را مجدد تكرار كرد تا شايد هرچند دير است اما؛ ما را كمي به خود بياورد.
لينك فيلم مصاحبه با پروفسور:

http://www(dot)waternews(dot)ir/video/30291/
- یک کاربر، 2015/08/17
سلام بر دکتر کردوانی عزیز....خواهشمندیم بگوید برای اب را در ایران چه کارهای در اولویت است تا به دوستان بگویم....کارهای عملی انجام دهیم....از خشکسالی به شدت بیمناک شده ام....تشکر
- یک کاربر، 2015/02/11
باسلام :
با نگاهي به نقشه‌ ايران متوجه وجود تعدادی دریاچه های نمک خشک در مثلثی واقع بین تهران تا مشهد وجنوب یزد و همچنین مناطقی در فارس به سمت نیریز و یزد و نيز منطقه دریاچه اورومیه می شویم. و با توجه به وسعت و ارتفاع و پراکندگی این اماکن نسبت به سطح دریا و با یک حساب سرانگشتی دقیق و یک عزم و اراده ملی می توان آب شور دریای خزر و همچنین خلیج فارس را تا 250 کم تقریبا به این مناطق رساند و با احداث مجتمع های شیرین کننده آب (مانند دستگاه های موجود در خانه‌هایمان (اسموزی)) آب شیرین جهت مصارف شهری و صنعتی و کشاورزی و پساب آن هم که معتنی به می باشد به این دریاچه های شور راهنمائی کرد و با احتساب ارتفاع و فاصله و بهره از جاذبه زمین هرچه بیشتر در کم کردن اتلاف میزان انرژی و هدر رفتن هزینه ها بهره برد و با پرشدن دریاچه و سرریز شدن آنها در ده‌های آتی و با انجام لوله کشی حساب شده میزان آب اضافی را به نزدیکترین دریاچه در پایین دست و به روش سیفون هدایت کرد. و بدینسان هم بشر از آب شیرین آن بهره خواهند برد و هم به طبیعت با پساب آن میتوان به مرور زمان طراوت بخشید و اکوسیتم خشک را احیاء نمود. منتظر پیشنهاد نظر انتقاد می باشم.
- یک کاربر، 2014/01/25
سلام دکتر عزیز من چطور می تونم با شما صحبت کنم؟ ایمیل یا شماره ای ندارید؟ میخواهم زمینی را در کویر آباد کنم نیاز به مشورت شما دارم.
- یک کاربر، 2013/04/01
ایشان محترم است ولی اشتباهات ایشان نیز محفوظ است. کویر لوت قطب گرمایی جهان نیست.
- حسین، 2012/08/29
استاد کردوانی از برجسته ترین متخصصان کویر در جهان هستند به نظر من. امیدوارم دولتی ها و مجلسی ها بیشتر از نظرات ایشون استفاده کنند.
- ف تیموری، 2012/07/24
با تمام وجود به استاد اندیشه ها و فعالیت هایشان احترام می گذارم. امیدوارم روزی در کلاس درس ایشان حضور داشته باشم وهمه قدر و منزلت ایشان را بیش از پیش بدانند .انشاا... همیشه دلتان مانند کویر پاک و گرم باشد.
- زاهده رضايي پور، 2012/03/27
با عرض سلام وخسته نباشيد به استاد عزيز: من فارغ التحصيل رشته جغرافيا هستم و هميشه مثل شما عاشق كوير و منظره كوير بوده ام.
- مریم - بهشهر، 2011/10/04
سلام خدمت شما استا د بزرگوار.مطالعه زندگینامه و آثار شما اثر مثبت زیادی در زندگیم داشت.من دانشجوی ترم سه حقوق هستم و دوست دارم روزی به جایگاه شما برسم.
- امیر جولائی، 2011/03/18
یادش به خیر ما دانشجو رشته تاریخ بودیم، تو شهر ری ولی‌ می‌رفتیم تو کلاسهای استاد می‌‌نشستیم، خیلی‌ خوب بود و دلنشین، وقتی‌ درس تمام می‌‌شد از این که در ایران هستیم و ایرانی‌ خیلی خوشحال بودیم.
- علیرضا زرین، 2011/02/08
زیبایی کویر فقط در این نیست که می تواند مورد استفاده مادی یا مالی قرار بگیرد.
- Fariba Roostaei، 2011/02/08
besyar lezzat bordam, sepas

Fariba Az Hamburg
- یک کاربرnahid tabrizi، 2011/01/31
salam be shoma marde bozorg va eftekhare Iran va Iraniha. man yeki az shagerdane shoma budam. shoma anchenan dar ruhiyeye man asar ghozashtid ke harghez faramushetan nakhaham kard. Iran dar in zaman be shoma va amsale shoma ensanhaye khub niyaze ziad darad. movafagh va salamatiye shomara arezoo mikonam
- محمدی - دهلران، 2011/01/30
ضعف بزرگ اکثر ما ایرانیان همین است: " نشناختن سرزمین خود و بزرگان سرزمین خود".
آینده ارزش کارهای بزرگ استاد کردوانی را بیشتر نمایان خواهد کرد.تلاشهای علمی طاقت فرسا (با توجه به شرایط کار پژوهشی در مناطق کویری) و خدماتی را که با این پژوهش ها به جامعه علمی عطا کرده اند، قدر می نهم و سپاس.
- یک کاربر، 2011/01/29
salam bar ostad gerami --morteza
- یک کاربرjamshid، 2011/01/28
با سلام. شما و استادان مانند شما باعث افتخار ايرانيان هستند. با آرزوی موفقيت هر چه بيشتر
جمشيد
شوئد
Home | About us | Contact us
Copyright © 2019 JadidOnline.com. All Rights Reserved.
نقل مطالب با ذكر منبع آزاد است. تمام حقوق سايت براى جديدآنلاين محفوظ است.