Jadid Online
جدید آنلاین
درباره ما تماس با ما Contact us About us
دخترم را چه بنامم؟

عبدالفتاح شفیع یف

فرشته کوچولوی من به زودی دوماهه می شود، اما هنوز بر سر نام او در خانواده به توافق نرسیده ایم. من به او "فرناز" می گویم، چون فرناز نامی است فارسی، خوش آوا، خوش معنا و در تاجیکستان ناپیدا.

مادرم قطعا با این نام موافق نیست، چون برایش نامانوس است و "یاسمن" را ترجیح می دهد. برادرم می گوید، اگر "یاسمن" را نمی پسندم، می توانم آن را به شیوه مدرن به "یسمینه" تبدیل دهم. خواهرم هشدار می دهد که برای دخترم نامی غیراسلامی اختیار نکنم و او را "بی بی عایشه" بنامم.

شماری از دوستانم نیز می پرسند، چرا برای دخترم یک نام "مسلمانی" پیدا نکرده ام.

اما من سر موضع خود مصمم ام و هیچ حرفی نمی تواند اعتقاد من به نام "فرناز" را بشکند، چون تصمیم من بر ندرت و زیبایی و معنای این نام بنا دارد. انشاء الله دیگران را هم به پذیرفتن این نام متقاعد خواهم کرد تا شاید نخستین فرناز هم به تاجیکستان راه یابد.

پایان مد "فارسی"؟

به من می گویند، دیگر نام های کهن فارسی باب روز نیستند. هرچند در اواخر دهه ۱۹۸۰ و اوایل ۱۹۹۰ میلادی این روند فراگیر بود. از این جاست که نام بیشتر جوان های امروز فرحنوش و کیومرث و سروش و سامان و سپهر و نوش آفرین و گردآفرید و آناهیتا و مانند آن است.

آن دوره از تاریخ معاصر تاجیکستان با نهضت ملی و فرهنگی خودجوشی توأم بود. در همان دوره بود که زبان فارسی تاجیکی رسمی شد و نام گذاری ها به شیوه فارسی آغاز گرفت. نام های خانوادگی نوزادان هم تغییر کرد و فارسی شد.

ولی به گفته مسئولان ثبت احوال در شهر دوشنبه، اکنون از آن روند خبری نیست و پدران و مادران نوزادان هزاره نوین میلادی در تاجیکستان غالبا نام های عربی را ترجیح می دهند، چون این نام ها به قول آنها، "کتابی" و "مسلمانی" به شمار می آیند.

اقبال به نام های عربی

شریفه ماه قربانوا، مدیر شعبه ثبت احوال بزرگ ترین ناحیه شهر دوشنبه موسوم به ناحیه سینا، فهرست رایج ترین نام های نوزادان این منطقه در سال ۲۰۰۸ را برای ما می خواند: "آمنه، محمد، علیجان، ابوبکر، ابومسلم، نازنین، صبرینه، سمیه، سمیرا، یسمینه، مریم، بی بی عایشه، بلال..."

خانم قربانوا می گوید، ظرف یک سال اخیر نام های غیرعادی ای چون حذیف، ابوذر، فرشاد، مُعِز، نانسی، رومی، یاسین، انس، عماره به ثبت رسیده اند که اکثرا عربی اند و یا به فکر شماری از مردم، مسلمانی اند.

شریفه قربانوا می گوید، میان هواداران این نام ها جوانانی را هم می توان دید که می آیند و نام "غیراسلامی" خود را به "اسلامی" تبدیل می کنند. در نتیجه، جمشیدها و پرویزها و بختیارها به محمد و ابوبکر و عبدالرحمان تغییر نام می دهند.

انگیزه این روند، تشدید عقیده مذهبی جوانان ارزیابی می شود. پس از شکست تفکر

کمونیستی، هیچ نوع تفکر سکولار مدرنی جایگزین آن نشد.

خلاء فرهنگی ملی، عدم انتشار کتاب هایی که حاوی اندیشه مدرن باشد، فضا را در اختیار گروه های بنیادگرای اسلامی مختلف، از جمله سلفیه گذاشت.

این فرآیند دولت را به واکنش واداشت، به گونه ای که رئیس جمهوری سال میلادی آینده را سال "امام اعظم" عنوان کرد، تا بدین گونه به مذهب حنفی، مذهب رسمی اکثریت مردم تاجیکستان، ارج گذاشته شود. اما آن چه روشن و مبرهن است، گرایش روزافزون جوانان به اسلام سنتی است.

هم اکنون، بسیاری از مردم تاجیکستان (به ویژه نسل زیر ۴۰ سال) تلاش می کنند یکی از پنج وقت نمازشان را در طول روز در جماعت بخوانند، صدای قرائت قرآن و امر به معروف و نهی از منکر ملاها را همیشه می توان در مینی بوس ها و تلفن های همراه شنید و در پرسش و پاسخ نمازهای جمعه موضوع نام گذاری زود زود مطرح می شود.

بختیار نام جوانی پس از خطبه نماز از ملا خواسته بود که برایش یک نام اسلامی برگزیند. آخوند گفت که "بختیار" هم نام خوب و زیباست و با اسلام منافاتی ندارد.

اما عده ای بر این گمان اند که نام های فارسی با کیش زرتشتی پیوند دارند. یک دوستم می گفت که در خیابان پسرش را صدا زده است که رامش نام دارد. یک جوان ریشوی راهگذر او را نکوهش کرد که چرا نام فرزندش زرتشتی است، نه کرامت الله یا عبدالمومن...

نام های "اسلامی" و "غیر اسلامی"

در یکی از شماره های اخیر هفته نامه "اِس اِس اِس اِر" (مخفف اتحاد جماهير شوروی) در این باره مقاله ای چاپ شد. نویسنده آن مطلب از پدیده تعویض نام های فارسی به عربی اظهار نگرانی کرده و پرسیده بود که به چه دلیلی باید "جمشید" را یک نام زرتشتی بدانیم، در حالی که اسطوره شاه جمشید به صدها سال پیش از زرتشت برمی گردد. او پرسیده بود که "عبد المطلب" چه ربطی به اسلام دارد، چون پدربزرگ پیامبر اسلام، اسلام نیاورده بود.

من هم در دفاع از نام "فرناز" می گویم که برای یک مسلمان مهم آن است که خلق و خوی اسلامی داشته باشد، نه نام عربی. و نام نمی تواند اسلامی یا غیراسلامی باشد. نام یا فارسی است یا عربی یا روسی یا یونانی یا غیره.

نام خانوادگی

در عهد شوروی نام خانوادگی اکثر ما پسوند روسی داشت و به ندرت می شد نام حانوادگی فارسی را دید که آن هم صرفا متعلق به چهره های فرهنگی تاجیکستان بود، به مانند عینی، اکرامی، الغ زاده و غیره.

در اواخر دهه ۱۹۸۰ و اوایل ۱۹۹۰ میلادی مردم تاجیکستان سیل آسا به نام های خانوادگی پارسی رو آوردند. اما این روند، به مانند دیگر جنبش های فرهنگی کشور، با آغاز جنگ داخلی در سال ۱۹۹۲ متوقف شد.

تصمیم امامعلی رحمان مبنی بر خذف پسوند روسی "اف" از نام خانوادگی اش این گرایش را دوباره زنده کرد. اما دیگر اين گرايش به مانند روند نخست، خودجوش جلوه نمی کند، بلکه بیشتر به مثابه پیروی از اقدام رهبر است.

نام خانوادگی در تاجیکستان معمولا از نام پدر برمی آید. برخی به نام پدر پسوندهای "دخت"، "پور"، "زاده"، "زاد" و "ای" را می افزایند. شمار زیادی از افراد هم ترجیح می دهند هیچ پسوندی را به نام پدر خود نچسبانند و آن را ساده نگه دارند.

رایج ترین پسوند و پیشوند های نام ها در تاجیکستان

زنانه:
با پیشواژه "گل": گلرفتار، گلبهار، گلجهان، گلرو، گلخمار، گلستان، گل افشان، گلناره. و با نام گلها – یاسمن، صدبرگ، لاله، نرگس، بنفشه.

با پسواژه "ناز": شهناز، فرحناز، گلناز، دلناز.

با پیشواژه "دل": دل افروز، دل رفتار، دلارام، دلربا، دلناز، دل انگیز.

با پسواژه "انگیز": زرانگیز، مهرانگیز، دل انگیز، روح انگیز، سحرانگیز.

دیگر نام های رایج زنانه: ستاره، شهلا، مدینه، مهینه، صبرینه، یسمینه، تهمینه، رخشانه، آمنه، عایشه، فاطمه، زهرا، رقیه، شبنم، منیژه، مژگانه، مفتونه.

مردانه:
با پیشواژه "عبد": عبدالرحمان، عبدالرحیم، عبدالکریم، عبدالملک، عبدالله.

با پسواژه "دین": رحم الدین، تاج الدین، نصرالدین، نجم الدین، صدرالدین.

با پسواژه "الله": کرامت الله، نجیب الله، فتح الله، نذرالله، نصرالله.

با واژه "شیر": شیرافکن، شیرعلی، پنجشیر، شیرزاد.

دیگر نام های رایج مردانه:
محمد، طاهر، حسن، حسین، نوروز، بهروز، بهزاد، فیروز، فرهاد.

نام هایی که طی چند دهه اخیر دیگر گذاشته نمی شوند: تبرعلی، تیشه بای، گرگعلی، بوری بای، سنگعلی، جمعه، چارشنبه و شنبه و غیره.

 


 به صفحه فیسبوک جدیدآنلاین بپیوندید

ارسال مطلب

نظر شما

در صورت تمایل نام خود را بنویسید
در صورت تمايل نشانى ايميل خود را بنويسيد. نظر شما پس از ويرايش منتشر خواهد شد.
Image CAPTCHA
لطفا كد بالا را وارد كنيد. استفاده از این کد براى جلوگيرى از دريافت ايميل هاى گروهى است.
- یک کاربرfarnaz، 2014/02/20
salam esme man farnaz hast doroste farnaz esme ghashangie vali benazare man bar asase farhange keshvar va khonevadaton esm bezarid ye esme tajiki entekhab konid behtare
- فرناز، 2013/12/28
من فرناز هستم که فقط 10سال دارم. از این همه حرف درباره ی اسمم شگفت زده شدم وامیدوارم که بتوانی اسم دخترت را فرناز بگذاری کاملا از نظر پیدایش اسم هم عقیده ایم به خواهرت بگو که یکی از معنی های اسمم فروشکوه ایزدی می باشد وقتی اسم دخترت را فرناز گذاشتی یه ایمیل برام بفرست ممنون.
- فرناز، 2013/10/24
سلام...در جستجوي معناي واقعي اسمم بودم كه با وبلاگ شما مواجه شدم. متن بسيار زيبايي در رابطه و دفاع از اسامي ايراني به خصوص فرناز نوشتيد. ممنونم
- یک کاربررحمن، 2013/07/14
در ایران اکثر اسم ها اسم اهل بیت حضرت رسول محمد مصطفی است ولی اخیرا اسم های اصیل ایرانی مورد توجه عموم و بخصوص جوانان قرار گرفته اند. ما باید اصالت فارسی زبانی خود را حفظ کنیم و دلیلی ندارد که مسلمانی ما با نام عربی اثبات شود. اسم های اصیل ایرانی و فارسی بسیار پر معنا و زیبا هستند و هزاران سال است که بکار می روند و به دین خاصی هم مرتبط نیستند. گذشته ما آنقدر پر افتخار هست که با نام ایرانی و فارسی در دنیای علم و ادب سرافراز باشیم ما به گذشته و حال و آینده خود همیشه افتخار می کنیم و به قول حضرت محمد اگر علم در ثریا باشد مردانی از ایران بدان دست خواهند یافت ما با بودن فرهنگ مان تا حال زنده مانده ایم و در فرهنگ های تهاجمی عرب ها و مغول ها و روس ها و انگلیسی ها هنوز ایرانی و فارس زبان هستیم. و همه در احیای زبان فارسی باید کوشش مجدانه داشته باشیم. همه پیروز و سربلند باشید.
- sinavanak، 2012/11/25
واقعا کارتون حرف نداره از این سایت خیلی خوشم اومد ممنون. موفق باشید
- سرور، 2012/10/09
سلام بر شما.
نوشته شما در مورد انتخاب نام برای دخترتان را خواندم. خصوصا که به عنوان یک ایرانی آشنایی با دغدغه ها و رسوم امروزی نامگذاری در تاجیکستان برایم تازگی داشت. در ایران نام فرناز نامی است نسبتا رایج و مردم ایران در سال های اخیر غالبا بر این باورند که نام های ایرانی و پارسی اصیل بر فرزندانشان بگذارند زیرا معتقدند یک ایرانی باید نام پارسی بر پایه فرهنگ و تمدن دیرینه اش داشته باشد.
من نیز به دنبال نامی برای فرزند در راهم بودم که به وبلاگ شما برخوردم. این برای من هم دغدغه بزرگی است که فرزندم نام خوبی داشته باشد. گرچه فکر نمی کنم انتخاب نام عربی چیزی از قابلیت های فرزندم کم کند که پیش از هرچیز معتقدم نامی که بر او می نهیم باید سازنده و رشد دهنده شخصیت آینده او باشد.
امیدوارم فرناز کوچک شما هم همواره به نام خود ببالد.
- مصطفی، 2011/01/04
سلام عبدالفتاح. امید دارم که طفل شما-فرنازجان تندرست و سالم باشد. راستی این موضوعی که شما به رشتۀ تحریر کشیدید خیلی جالب میباشد. عین اتفاق با من افتاد. سال 2004 وقتی پسر یکم من تولد شد بیدرنگ من به او نام آرش را گذاشتم، چونکه این نام برایم خیلی جالب و دوست داشتنی بود. آرش نام فارسی و نام یکی از قهرمانهای تاریخی مردم فارس تاجیک میباشد. در ابتدا هر کس مرا میگفت که چرا نام پسرم را یگان نام اسلامی نماندم. جواب من یکی بود: نام آرش زیباست و امید دارم که خلق رفتارش هم زیبا خواهد بود و یگان منافاتی ندارد با اسلام. نام نام است، در کدام زبانی باشد. و راستی از اول نام در نظر همه غریب مینمود، ولی آهسته آهسته آشنا شد. نامهای زیبای فارسی خیلی زیادند و گذاشتن آن نامها با دین و مذهب هیچ اختلافی ندارد. تشکر.
- یک کاربرABARVAND، 2009/11/12
Since you are a Tajik and hence belong to the Iran-i- Bozorg
it is important that you chose a Persian-Tajik name.
Farnaz is a very nice name, also PARINAZ, PARISA.
Shad va Peeroze basheed.
- ardshir، 2009/10/16
salam
name dokhtarat ra bogzar

IRAN
- یک کاربرmohammad، 2009/08/22
maryam
- دارا، 2009/08/18
حیف که آنجا نیستم تا به تو نازنین بگویم که خوش است که همان نامهای کهن را برگزینی زیرا اگر شرفی است اگر اعتباری است اگر آبرویی است در فر هنگ ما فارسی زبانان ریشه در همان زمان و همین نامها دارد چه زیبا بر گزیده ای فرناز که از فر وشکوه می آید و نازنین بودن نازنینت برای تو وخویشانت اگر من جای تو بودم فرناز را بدون شک بر میگزیدم
- مرادف، 2009/04/13
يکی از نظر دهندگان "ناز" را (ترکی ـ تاتاری) برشمرده اند، در صورتيکه ناز در زبانهای هند و از جمله سانسکريت که قدمت تکميلی زبانی اش به بيش از پنجهزار سال پيش ميرسد، کاربرد داشته است. بطور مثال من در چند داستانهای کهن هند نامهای نازنين، نازُک، مهناز، شهناز،گراناز(گران ـ ناز) و از اين قبيل ديده ام و واژه ناز امروز نميتواند تنها مختص هندوستانی و ترک باشد. بعنوان يک نظر دهنده فرناز را نام با شايسته و زيـبا ميدانم و به پدر، مادر و فاميل فرناز تبريک ميگويم. اطمينان دارم فرناز خانم در وقت بزرگی سن جداگانه بخاطر اين نام زيبا و خوب از پدر تشکر می کند. اميدوارم نام فرناز خانم را چند سال بعد بخاطر هوشياری و تکامل های خوب اجتماعی در سر لوحه های خبرهای ملی تاجيکستان بـبينيم.
- یک کاربر، 2009/04/09
ba drod be shoma aghaye shafiov!!! motaasefam baraye shoma ke baraye entekhabe esm nazare khanometono nemiporsin! shayad ham aslan be in nokte ye hasas ke in khanom bache ye shomara zaideand nakardeid, mesle hezaran marde dige da keshwarhayi mesle tajikestan, iran ect... chon shayad khanome shoma dar nazare shoma arzeshe barabar ba yek mard ra nadarand!!! be har sorat pishnahade man be shoma in hast ke be dokhtaretan yek esme mowaghati bedid, sabr konid ta on bozorgh beshe wa khodesh tasmim begire, che nami bayad dashte bashe!!! dar morde entekhabe esm ham khodeton ra moazaf be in nakonid ke esm hatman arabi-eslami bashe!!!
- نازلي، 2008/12/23
سلام
خيلي خوب نوشتيد
نمي دونستم که فارسي تاجيکستان اينقدر شبيه فارسي ماست(ايران) انگار که در تهران هستيد.
از نظر همسرتون چيزي نگفتيد. مگر نه اينکه همسرتون نوزاد رو به دنيا آورده؟
فرناز هم اسم قشنگيه ومبارکه
- یک کاربر، 2008/12/22
Naz is purely Persian and derives from the same root as 'nice' in English. Whereas Turkish is an Altai language and has nothing to do with this Indo-European stem
- یک کاربر، 2008/12/20
as far as I know, Indians also use "karashma", but about "naz", Im not sure it is Turkish...
- ali، 2008/12/19
ناز یک پسوند بیگانه (ترکی - تاتاری) است و در زبان ما معادل آن کرشمه ودر عربی عشوه است.
- پونه، 2008/12/19
فرناز نامی است بسیار زیبا امیدوارم که مادرش هم این نام را دوست داشته باشد .
شاد وخرم باشید .
- کیانوش رشیدی، 2008/12/19
با درود!

دیدگاه من این است که شما همراه با مشورت های بیشتر با همسرتان، بر نامی که خودتان برای دخترتان گزینش نموده اید، پافشاری نمایید.

به جای یاسمن می توان "یاس" را انتخاب نموده که هم زیباست، هم با یاسمن ارتباط دارد و هم گلی خوشبو می باشد.

همه ی افغان ها، تاجیک ها و ایرانیان باید نام های کهن ایرانیان(منظور ایران بزرگ و فلات قاره ی ایران است و نه کشوری به نام ایران امروزی) را زنده کنند و نیاکان ما را پاس بدارند.

من پیشنهاد میکنم که نام زیبای "وشتی"(Vashti) که در زبان فارسی در چم زیباست را نیز در نظر بگیرید.
با احترام
کیانوش رشیدی
- یک کاربر، 2008/12/18
بیچاره مردمی که برای بچه هایشان نام بیگانه برمی گزینند.چند درسد فارسی -تاجیک یا دری-زبانان معنای ابوبکر وعثمان وعایشه وخدیجه وفاطمه و...را میدانند؟
- سهیلا، 2008/12/18
ما فارسی زبان هستیم و زیباترین وخوش اهنگ ترین اسمها در زبان فارسی است .

ورود فرناز را به زندگی مادر و پدرش شاد باش میگویم .
- حامد، 2008/12/13
سلام؛
اسم زیبایی برای دختر کوچکتان انتخاب کردید. از وظایف پدر و مادرکه در دین اسلام بدان اشاره شده انتخاب نام نیکو برای فرزند است . این نیز یادتان باشد که قبل از مسلمان بودن یک تاجیک هستید و اسم فارسی یا تاجیکی هیچ منافاتی با اسلام ندارد. این فکر را نیز از سر بیرون کنید که اسم اسلامی یا عربی برای یک مسلمان باید گذاشته شود. زیرا با گذاشتن اسم اسلامی خداوند خوشنود نخواهد شد ولی با هر اسمی میتوان در برابر خدای خود تسلیم امر بود.فرناز شما قدمش مبارک شاید نامش قدمی از فر ایزدی باشد .
پیروز و شاد باشد در پناه ایزد یکتا
- کیومرس آریا، 2008/12/13
درود بر شما ، فرناز یک نام بسیار زیبای تاجیکی فارسی است . دخترتان نیکو نام باشند و نامش را برایش فرخنده باد میگوییم.
- یک کاربر، 2008/12/12
سلام من خیلی اتفاقی این سایتو باز کردم اسم منم فرنازه و خیلی خوشحال شدم که شما هم از این اسم خوشتون اومده 100% رو نظرتون پافشاری کنید و لطفا به آینده ی این فرشته کوچولوتون فکر کنید که واقعا اسم هر کسی تو زندگیش از تاثیر کذار ترین مسائل هست. فرناز اسم فارسیه اصلا اسم عربی نذارین ها و پیشاپیش تبریک منو بپذیرید.
- گل اندام، 2008/12/12
يک شاعر ويک خواننده تاجيک را به ياد مياورم که اسم زيبايشان « گلرخسار» بود، که در فهرست نام هاي شما نديدم.اسم خودم را هم دوست دارم :« گل اندام ».شاعري با حسرت مي گويد : گل اندامي که مي بردم به مکتب من کتابش را / چه سان بينم که اکنون ديگري گيرد گلابش را.
- یک کاربر، 2008/12/12
مطلب را که خواندم ،آمدم تا تاسف وحيرت خودم را از اينکه هيچ اشاره اي به نظر مادر نوزاد نشده ابراز کنم ديدم «حيران»تراز من وجود داشته است.
- حيران، 2008/12/11
برايم جالب است که آقاى شفيع يف که اين همه از نوآورى و نوخواهى مى گويد در انتخاب اسم دخترش از نظر خودش و مادرش و برادرش و خواهرش و دوستانش حرف مى زند اما اشاره اى به نظر مادر اين فرشته ى دو ماهه نمى کند.
اميدوارم مادر هم مثل طفل سلامت و شاداب باشد و نام نبردن از او فقط به دليل سنت هاى کهنه ى عروس ستيزانه باشد و نه غيبت او.
Home | About us | Contact us
Copyright © 2014 JadidOnline.com. All Rights Reserved.
نقل مطالب با ذكر منبع آزاد است. تمام حقوق سايت براى جديدآنلاين محفوظ است.