Jadid Online
جدید آنلاین
درباره ما تماس با ما Contact us About us
ضرب های موزون

عبدالحی سحر

افلاطون موسیقی را یک ناموس اخلاقی گفته که روح به جهانیان و بال به تفکر و جهش به تصور و ربایش به غم و شادی و حیات به همه می بخشد.

ابوعلی سینا، موسیقی را علمی  ریاضی می گوید  که در آن چگونگی نغمه ها از لحاظ ملایمت و تنافر و چگونگی زمان های میان نغمه ها بحث می شود، تا در نتیجه بتوان آهنگ را تالیف کرد. اما خوارزمی موسیقی را پیوند آهنگ ها می داند.

شماری هم گفته اند که موسیقی صعود اصوات  و زبان دل بشر است و هنر، زبان روح است. شعر و موسیقی و رقص زادگان یک مادراند و با بشر پدید آمده اند. اما به باور دانایان، همانا اصوات و آهنگ های طبیعی، به مانند ریزش آب و برخورد سنگ و الحان پرندگان بود که به نوع بشر الهام داد و سرچشمه موسیقی بشری شد.

بعد از آن که بشر آهسته آهسته تکامل کرد، خود به اختراع سازهای موسیقی با الحان و نواهای ذهنی پرداخت و از رقص و آوازهای ضربی در جشن و سرود مذهبی خود استفاده کرد.

انسان ها از پوست  و شاخ حیوانات شروع به ساختن و نواختن سازهای، چون نی و دف و چنگ کردند و با کمک حس شنوایی سوراخ هایی در آنها ایجاد کردند. اما طبل شاید از نخستین سازهای کوبه ای ساخته بشر باشد. از طبل در جشن و سوگ و میدان نبرد کار می گرفتند. رفته رفته طبل های ابتدایی شکل های گوناگون و نام های مختلف کسب کردند.

در دایره المعارف فارسی مصاحب در تعریف مفهوم طبل در کشورهای اسلامی می خوانیم:

"نویسندگان اسلامی روایات مختلف در باب اختراع طبل آورده اند. بعضی اختراع آن را به توبل ابن لمک Tubale ‘bne Lamak نسبت داده اند، و برخی اسماعیل، نیای عرب مستعربه، را اول کسی دانسته اند که این ساز را به صدا آورد. به هر حال، سازهای گوناگون از خانواده طبل از انواع یک پوستی و دوپوستی و به اشکال استوانه ای، چلیکی، مخروطی، یا جامی در ممالک اسلامی رایج بوده است.

از اقسام استوانه ای و یک پوستی، ضرب یا تنبک در ایران معروف است. طبل بزرگ معروف به دهل در ایران و دیگر ممالک اسلامی از ایام قدیم معمول بوده، و ناصرخسرو آن را از سازهای نظامی فاطمیان مصر شمرده است... تبیره که ذکرش در شاهنامه و جز آن دیده می شود، ظاهرا از همین نوع بوده.

از انواع مخروطی یا جامی طبل گورگا، کوس و نقاره بوده است. گورگا بزرگترین طبل معمول در میان مسلمانان بوده، و مخصوصا در میان مغول رواج داشته است. پس از آن از لحاظ بزرگی کوس بوده است که در قرن چهارم هجری قمری بزرگترین طبل جامی مسلمانان و از سازهای جنگی بوده است." 

یکی از انواع طبل اکنون در افغانستان و شبه قاره هند با نام "طبله" شناخته می شود و اختراع آن را به طور سنتی به امیرخسرو دهلوی، شاعر و موسیقیدان پارسی گوی سده سیزدهم میلادی نسبت می دهند. امیرخسرو خود زاده هند بود، اما پدرش از افسران بنام بلخ آن دوران و مادرش بانویی دهلوی بود. وی با تسلطش بر شعر و موسیقی از مشاهیر عمده آن روزگار بود و او را "پدر موسیقی قوالی" نیز خوانده اند. در موسیقی قوالی هم که یک نوع موسیقی صوفیانه است، از طبله به وفور استفاده می شود.

بنا به باوری که به امیرخسرو نسبت می دهند، هر شعری وزنی دارد و آن وزن عبارت از ضرب هاست و برای نمایان و محسوس کردن آن ضرب ها در موسیقی، به ویژه قوالی ضربی، باید از سازهایی کوبه ای چون دهل کار گرفت.

می گویند، امیرخسرو به عنوان پایه گذار هنر قوالی به اندیشه ایجاد ساز کوبه ای تازه ای افتاد و یک دهل را دو نیمه کرد و با دستکاری اندک سازی را ساخت که حالا با نام "طبله" معروف است. اکنون در بسیاری از مناطق آسیای جنوبی طبله را استخوان موسیقی می دانند.

Flash برای نصب نرم افزار فلش اینجا را کلیک کنید


 به صفحه فیسبوک جدیدآنلاین بپیوندید

ارسال مطلب

نظر شما

در صورت تمایل نام خود را بنویسید
در صورت تمايل نشانى ايميل خود را بنويسيد. نظر شما پس از ويرايش منتشر خواهد شد.
Image CAPTCHA
لطفا كد بالا را وارد كنيد. استفاده از این کد براى جلوگيرى از دريافت ايميل هاى گروهى است.
- نواب فیضی، 2011/03/30
نظر بنده این است که شما لطف نموده سیستم تدریس اینترنتی موسیقی را نیز در سایت خویش اضافه کنید. البته با وصف این کار بیننده شما شاید چند برابر شود و ما امیدواریم که شما این کار را بزودی انجام دهید. با ابراز تشکر از شما و سایت شما که البته سایت دیدنی است.
- منتقد ور ای تی، 2009/01/22
وه چه زیبا بود ، نوای طبله ات مرا تا عرش بالا برد. راستی که موسیقی با طبله دل انگیزتر است .
- پارسي نژاد، 2009/01/21
در پاراگراف آخر بهتراست بنويسيد" يک دهل را دو نيمه کرد". اين جور که شما نوشته ايد، آدم به ياد دو بخش پايتخت هند :« دهلي نو » و « دهلي قديم » مي افتد.

جدیدآنلاین: با سپاس از شما اصلاح شد.
Home | About us | Contact us
Copyright © 2017 JadidOnline.com. All Rights Reserved.
نقل مطالب با ذكر منبع آزاد است. تمام حقوق سايت براى جديدآنلاين محفوظ است.