Jadid Online
جدید آنلاین
درباره ما تماس با ما Contact us About us
آرامش خاکستری
آزاده حسینی

بد نیست گهگاهی، از زندگی ماشینی و پر هیاهوی امروز تهران جدا بشوی و از کوچه‌های سربالایی و سرسبز دربند خود را به آرامگاه ظهیرالدوله برسانی، تا دمی بیاسایی و روح خود را صیقل دهی. در اینجاست که از مرگ نمی‌ترسی.

آرامگاه ظهیرالدوله، قبرستان کوچک و باصفایی است که میان تجریش و امامزاده قاسم قرار گرفته‌است. این گورستان در واقع خانقاهی بود که توسط علی‌خان ملقب به صفاعلی و مشهور به ظهیرالدوله تأسیس شد. این سیاستمدار عارف‌مسلک، که داماد ناصرالدین شاه هم بود، در سال ۱۳۰۳ هجری قمری به سـِلک مریدان شیخ صفی علی شاه پیوست
 به دنبال آن انجمن اخوت را در گوشۀ خانه خود در نزدیکی بهارستان تهران تأسیس کرد که تعدادی از روشنفکران عصر در این انجمن عضویت داشتند. هدف اصلی این انجمن مبارزه با ترویج خرافات و استبداد بود.  پس از درگذشت صفی علی شاه، جانشین او شد.

پس از به توپ بستن مجلس و مقابله با مشروطه‌خواهی، خانۀ ظهیرالدوله، به دلیل حمایت وی از مشروطه‌خواهان ویران شد. به دنبال آن، ظهیرالدوله ملک خود را که در شمیران قرار داشت، وقف انجمن اخوت کرد. در سال ۱۳۴۲هجری قمری ظهیرالدوله درگذشت و پیکر او را در همین محل به خاک سپردند.

از آنجا که ظهیرالدوله مورد قبول اکثر طبقات اجتماعی بود، بسیاری از هنرمندان، سیاستمداران و دانشمندان وصیت کردند که در مجاورت گور او دفن شوند.

در سال ۱۳۴۴، ایرج میرزا نخستین هنرمندی بود که بنا به درخواست خانواده‌اش در این خانقاه به خاک سپرده شد. از آن پس بسیاری دیگر از مشاهیر ایران در این آرامگاه به خواب ابدی رفتند. از دهۀ ۱۳۴۰ خورشیدی به بعد، اجازۀ دفن اموات داده نشد و از آن پس تنها آنهایی که پروانۀ خاص داشتند، در این آرامگاه به خاک سپرده می شدند که یکی از آنها فروغ فرخزاد بود.

در حال حاضر ۱۸ تن از مشاهیر علوم پزشکی، داروسازی،‌ معماری و دندان‌پزشکی، ۲۱ تن از هنرمندان موسیقی، ۱۷ تن از شاعران و نویسندگان نامدار ایرانی و چندین قاضی، هنرمند و خوشنویس در این آرامگاه تاریخی آرمیده‌اند. به عنوان مثال می‌توان از افرادی چون ملک‌الشعرای بهار، ایرج میرزا، رهی معیری، دکتر محمدحسین لقمان ادهم، محمد مسعود، ابوالحسن صبا، روح‌الله خالقی، فروغ فرخ‌زاد، قمرالملوک وزیری، برادران محجوبی، داریوش رفیعی، حبیب‌الله سماعی، حسن تقی‌زاده، درویش‌خان و صبحی مهتدی یاد کرد.

آنچه بیش از همه به اهمیت این آرامگاه می‌افزاید این است که امروزه این مکان به میعادگاهی برای اهالی هنر و دوستاران شاعران ایران مبدل شده‌است. یکی از پر رفت‌وآمدترین گورهای این آرامگاه، مزار فروغ فرخ‌زاد است. اغلب اوقات گل‌های جامانده از دوستارانش بر روی سنگ قبرش به چشم می‌خورد:

"من از نهایت شب حرف می‌زنم
من از نهایت تاریکی
و از نهایت شب حرف می‌زنم
اگر به خانۀ من آمدی، برای من، ای مهربان، چراغ بیاور و یک دریچه
که از آن به ازدحام کوچه خوشبخت بنگرم".

گل‌های به جای مانده بر روی اکثر سنگ قبرها حاکی از حضور مداوم مردم فرهنگ‌دوست در این محل است؛ افرادی که برای تجدید پیمان با فرهیختگان به اینجا می‌آیند. در این جمع غریبه‌ای نیست. خود تو شاید بی‌نام و نشان‌ترین ِ آنجا باشی.

گورستان ظهیرالدوله از گورستان‌های اختصاصی است که توسط مالکان و کمک‌های بازدیدکنندگان اداره می‌شود و مالکان این میراث ارزشمند مصمم‌اند که آن را برای آیندگان نگه دارند.

با تشکر از خانم سحر خبازپیشه که تعدادی از عکس‌های این گزارش تصویری را در اخیتار ما قرار داده‌اند.


 به صفحه فیسبوک جدیدآنلاین بپیوندید

Flash برای نصب نرم افزار فلش اینجا را کلیک کنيد


ارسال مطلب

نظر شما

در صورت تمایل نام خود را بنویسید
در صورت تمايل نشانى ايميل خود را بنويسيد. نظر شما پس از ويرايش منتشر خواهد شد.
Image CAPTCHA
لطفا كد بالا را وارد كنيد. استفاده از این کد براى جلوگيرى از دريافت ايميل هاى گروهى است.
- شباهنگ، 2017/06/29
با سپاس از زحمت ایشان یاداوری میشود در مورد استاد " حسین یاحقی " کاش تاکید داشتند که با " پرویز یاحقی " تفاوت داشته است . این فیلم جالب با عکسها ما را به یاد سالهای دوری انداخت که وقتی روزهای ۵ شنبه از کوه برمیگشتیم گلهای وحشی چیده شده را بر مزار " فروغ " عزیز میگذاشتیم و البته هنوز آپارتمان سازی های اطراف لطافت این گورستان را خراب نکرده بود و هنوز در گوشه کنار همان شمیرانی بود که فروغ با حسرت از ان یاد میکرد: آن روزها رفتند، آن روزهای سالم و سرشار، آن شاخساران پر از گیلاس و...مانند عمر ما در زیر این آپارتمان ها دفن شدند
- سعید سلطانی فر، 2012/10/17
کارتون خیلی زیبا بود.
من خودم یک بار اومدم ظهیرالدوله و یک دل سیر فیلمبرداری کردم و در اختیار انجمن علمی زبان و ادبیات فارسی دانشگاه پیام نور مشهد گذاشتم. امیدوارم دیگران هم بدونن اونجا چه بهشتیه!
- یک کاربر، 2010/09/04
روحشان شاد
- Jalil، 2010/08/13
Great work! I went there for the first time a few years a go. If possible, add samples of the work of other artists as well. It would be great to hear a few lines of Damavand, one of Iraj Mirza's poems, etc.
- sara، 2010/08/05
vaghean mahshar bod
- یک کاربر، 2010/08/03
سالها در مجاورت ظهیروالدوله بودم و هرگز آنجا را ندیدم. اکنون دور از وطن چه دلم پر میکشد
- Mehrdad، 2010/07/30
نوازشی بر روح، دیده و جسم!!! ممنون.
- لطیف، 2010/07/23
فوق‌العاده زیبا و پراحساس! در چه بهشتی آرمیده اند این بزرگان. سپاسگزارم که ما را بردید به آنجا.
- payam، 2010/07/21
All My childhood I walked by the zahirodolle on my way to tajrish with my Mom and never went in. and now I feel so nostalgic about it.........your website's pieces are amazing! I don't think any Iranian website have created such exquisite and tasteful reports on Iran and Persian culture.....amazing work! Thank you thank you and thank you again
Home | About us | Contact us
Copyright © 2017 JadidOnline.com. All Rights Reserved.
نقل مطالب با ذكر منبع آزاد است. تمام حقوق سايت براى جديدآنلاين محفوظ است.