Jadid Online
جدید آنلاین
درباره ما تماس با ما Contact us About us
روایت کوچ بختیاری‌ها
داریوش رجبیان

رنگ و شادی و رنج راه... کوچ و کوچ و سکونتی کوتاه و بعد، کوچ گرمسیر و سکونتی دیگر، تا کوچ سردسیر.

شاید کل داستان فیلم مستند "الفبای بختیاری" را بشود در همین یک جمله خلاصه کرد و اما هر واژۀ آن فورانی از صحنه‌های رنگین دشت و صحرا و کوه و رود درگذر و آداب و رسوم تباری است که به گفتۀ سازندگان فیلم، بزرگ‌ترین ایل ایران‌زمین است؛ ایل بختیاری که "گام در راهی مینهد که تکرارش نویدبخش زندگی دوباره است؛ ایلی که سالی دو بار، راه‌پویان ِ مسیر سخت و دلفریب کوچ است."

آموزش و پرورش هم از موضوع‌های محوری این مستند است؛ آموزش و پرورشی که از مکتب کوچ آغاز می‌شود و در هنرستان طبیعت و مدرسه‌های سیار صحرایی صیقل می‌یابد. "سیما صدیق"، تهیه‌کنندۀ مستند، استاد تدریس در دانشگاه "سیکرید هارت" کانتیکت آمریکاست که می‌کوشد راه‌ها و شیوه‌های تازۀ تدریس به کودکان ایل بختیاری را کشف کند که سازگارتر با زندگی روزمرۀ آنها باشد و از مترو و آسمان‌خراش و کفش‌های پاشنه‌بلند نه، بلکه از ییلاق و قشلاق و پشم و گبه و گیوه بگوید. رضا قدیانی، مستندساز ایرانی، همدست سیما صدیق در تهیۀ این فیلم بوده‌است.

الفبای بختیاری، ما را پا به پای این ایل ایرانی در جستجوی بهاری همیشگی، در دشت و جلگه‌ها و تپه‌ها و دره‌های غرب ایران گردش می‌دهد؛ با همان‌ها از پاییز به زمستان و از بهار به تابستان می‌رسیم و درمی‌یابیم که چه پیوند شگرفی میان طبیعت و این تبار کوچ‌نشین وجود دارد و چه‌گونه روزها و ماه‌های تبار بختیاری با ساعت طبیعت برنامه‌ریزی شده؛ بدون آموزشی ویژه خرد و بزرگ بختیاری چه ارجی به زمین و دیگر عنصرهای طبیعی می‌گذارند. گویی عدم دلبستگی آنها به یک پارۀ خاص محدود از زمین، به دلیل سکنا ناپذیری‌شان، زایندۀ حس احترام به زمین و طبیعت بوده که همه‌ساله بی‌دریغ خوراک و پوشاک‌‌شان را می‌دهد؛ این حس تملک بر زمین نیست که زمین را برایشان عزیز کرده‌است، بلکه حس یک فرزند در برابر مادر و پدر خود است. و گویی "الفبای بختیاری" می‌خواهد الفبای زندگی طبیعی بی‌پیرایه و آشتی با طبیعت را به ما دوباره یاد دهد.

و چراغی که شب و روز روی ارابۀ کوچ روشن است، گویی خاطره‌ای است از روزگار زرتشت، و دامن‌های پهن و پولک‌دار زنان بختیاری که تمام رنگ‌های طبیعت رویشان منعکس شده‌، و تندیس‌های دام و جانوران و هنر دستی بختیاری‌ها همه از قدمتی هزاران‌ساله حکایت می‌کنند.

طی هشت سال تولید مستند "الفبای بختیاری" سیما صدیق گاه برای چند هفته و یک بار هم برای شش ماه همراه با عشایر بختیاری زندگی کرده‌، هرچند قبل از آن دانسته‌هایش در بارۀ این تیره از مردمان ایرانی در چند کتاب تاریخی و تیره‌شناسی خلاصه می‌شد.

سیما صدیق زادۀ کرمان است، اما اکنون بیش از سی سال است که بيرون از ايران زندگی می‌کند. می‌گوید، بیشتر تصویرهایی که در رسانه‌های کشور میزبانش از ایران پخش می‌شد، تیره و تهی از شوق زندگی بود. در حالی که تبار بختیاری و شیوۀ ویژۀ زندگی آنها که در عمق تاریخ ایران ریشه دارد، می‌توانست چهره‌ای دیگر از ایران و مردم و فرهنگ آن نشان دهد. سیما صدیق با پشت سر گذاشتن چالش‌های بسیار، از جمله به سرقت رفتن صحنه‌های فیلم‌برداری‌شده در آغاز و حمله به استودیوی رضا قدیانی، همکار او در تهیۀ مستند در سال ۲۰۰۵، سرانجام توانست سال گذشته مستند را روی پرده ببرد.

طی یک سال گذشته "الفبای بختیاری" در چندین جشنوارۀ ملی و بین‌المللی در آمریکا، از جمله جشنوارۀ فیلم بین‌المللی بوستون، شرکت کرده و جایزۀ اول جشنوارۀ فیلم کنت در کانتیکت را به خود اختصاص داده‌است. در جشنوارۀ موسیقی جهان و سینمای مستقل در واشنگتن "الفبای بختیاری" به دریافت هر پنج جایزۀ جشنواره نامزد شد و سرانجام جایزۀ "بهترین سینماتوگرافی" را به دست آورد. قرار است روز ۱۴ نوامبر ۲۰۱۰ مستند "الفبای بختیاری" در جشنوارۀ فیلم "زیرو" در شهر نیو یورک نمایش داده شود.

زبان اصل مستند "الفبای بختیاری" انگلیسی است و اکنون تهیه‌کنندگان آن در حال ترجمه و صداگذاری فیلم به زبان فارسی‌اند. پاره‌هایی از روایت فارسی مستند را که "بهروز رضوی" اجرا کرده‌است، می‌توانید همراه با توضیحات سیما صدیق در گزارش مصور این صفحه که بهار نوايی تهيه کرده‌است، بشنوید.

Flash برای نصب نرم افزار فلش اینجا را کلیک کنيد.


 به صفحه فیسبوک جدیدآنلاین بپیوندید

ارسال مطلب

نظر شما

در صورت تمایل نام خود را بنویسید
در صورت تمايل نشانى ايميل خود را بنويسيد. نظر شما پس از ويرايش منتشر خواهد شد.
Image CAPTCHA
لطفا كد بالا را وارد كنيد. استفاده از این کد براى جلوگيرى از دريافت ايميل هاى گروهى است.
- یک کاربر، 2012/02/01
گبه یک کلمه ترکی است بختیاری آن خرسک است.
- حمید شریفی، 2011/06/07
دوست محترمی کە اسم خودت رو قید نکردی، و کامنتی با این مضمون گذاشتی: "من نمیدونم چرا هر کس..."
١/ دوربین دست گرفتن و حرف قلمبە سلمبە زدن و هنرمند بودن ، کجا مرحبا ؟ ٢/ این نوشتە مطلق بە آقای داریوش رجبیان است نە کارگردان فیلم . ٣/ تو نمیدونی سفر از خود بە خود ، ... یا سفر جسم و روح ، ... یعنی چە ، ایراد از گیرندهاتە نە فرستندە . ٤/ اگە نخوام قلمبە سلمبە جواب بدم ، حضور پر رنگ اشیاء دورانی یعنی قابلمە . یعنی تمام وسیلەهای زندگی یک عشایر کە دور مکان و دور فلسفەی زندگیش میچرخە تا چرخەی هستی بچرخە . ٥/ تو اصلا فیلم رو دیدی ؟! ٦/ آخە بندە خدا کسی بخواد نقد بگیرە ، اینطور میگیرە ؟ ٧/ مثل اینکە در کل مخالفی و وقت من رو هم الکی گرفتی . ٨/ سعی کن کمی با انصاف باشی ٩/ و سعی نکن کە جواب بدی چون دیگە وقت الکی ندارم ١٠/ امید است کە همیشە سر سبز باشی . حمید شریفی
- یک کاربر، 2011/06/04
من نمیدونم چرا هرکس یک دوربین دستش میگیره و چهارتا لغت قلمبه سلمبه رو هم میکنه فکر میکنه هنرمند شده. آخه ما نفهمیدیم سفر از خود به خود یعنی چی؟ بعدش هم میگه یعنی یک بار سفر جسم است و یک بر سفر روح. خوب سفر روح که همان مرگ است و سفر جسم هم که از جای به جای دیگر است. پس این از خود به خود از کجا آمده؟ حضور پررنگ اشیای دورانی در مقابل دوربین؟..
- bahar، 2011/06/03
خسته نباشید. من و تمام خانواده ام منتظر دیدن این فیلم هستیم. به امید آن روز.
- خروس سحر، 2011/06/03
دوستان بسیار نازنین. نمیتوانم بگویم زیبا بود! زیرا آنقدر زیبا بود که در وصفش کلمات را گُم نموده ام. جای بسی تقدیر هم دارد، تلاش شما و مشکلاتی که در راه تهیۀ این مستند برای شما و دیگر دوستانتان پیش آمده، نمایانگر عشق و علاقۀ شما به مردم وطنتان "آنانی که عشق را خاصیت میدانند برای زندگی نه رابطه" هست. امید دارم البته، نگاه نافذ تان را به دیگر ایلات و جنبش های این مرز و بوم که خاری چون من از آن بعنوان زندگی یاد میکند نیز روزی به تصویری دیگر بکشید تا همۀ آنانی که مرا و ما را مرده و خمور خواسته و میخواهند، ببینند حتی با یورش طبیعت نیز از پای نمی نشینیم و جریان زندگی شادمان در کنار تمام مشکلات روند خود را پی میگیرد و زایش ها و رویش ها در کنار نبودن ها و کمبودها زمان را به سخره میگیرد و شاد می زید .
با کسب اجازه از شما در برگه اصلی قرار دادم تا دوستان دیگر نیز بهره مند شوند.
موفق باشید .
- وحید موحد، 2011/06/03
بی اندازه سپاسگزارم ازاین همه تلاش شما ، برای به تصویر کشیدن حیات تمدن سرزمینی که جای جایش زندگی موج میزند. ایل بختیاری از اصیل ترین و کهن ترین ایلات وطن ماست و جریان زندگی این ایل، جریان زندگی مردمی است که ساده زیستی را در کنار عشق و مهر و محبت به تجربه میگذلرند و چشیدن طعم این تجربه - دست کم برای خودم - بسیار نا ممکن و دست نیافتنی است که دوستان نازنین با به تصویر کشیدن آن، به رایگان این تجربۀ شیرین را در اختیار من قرار دادند. تنها کاری که از من خُرد بر می آید آرزوی بهره مندی از چتر زرّین آن بی انتها است که اگر گوشۀ چشم او نبود این و آن هم نیز ...
- آرش، 2011/06/02
با تشکر از آقای داریوش رجبیان برای تهیە چنین مصاحبەای و با تشکر فراوان تر از خانم سیما صدیق برای ارائۀ فیلمی کە شانس دیدنش را در کشور سوئد داشتم و یکی از بیادماندنی ترین مستندهایی است کە تا بە حال دیدەام. خالص، زیبا، گویا و قابل فهم. و میشود گفت: نگاهی دیگر بە ایران و لایەهای پنهانش. با سپاس.
- یک کاربر، 2010/12/17
سلام، عرض تشکر دارم بابت اینکه سعی در همیشه زنده نگه داشتن اصالت بختیاری دارید و خواهش دارم در صورت امکان چندین عکس جالب و زیبا از کوچ ایل بزرگ بختیاری برام ایمیل کنین اخه منم میخوام سهمی در شناساندن بختیاری به مردم ایران داشته باشم .
- حمید شریفی، 2010/11/29
من نیز بە نوبۀ خود، هم از نوشتۀ زیبای شما آقای داریوش رجبیان عزیز سپاس گزارم و هم از کار بسیار طاقت برسا و ماندگار خانم سیما صدیق . فیلم مستندی کە خود را بە ارشیڤ ملی میسپارد . الفبای بختیاری ، از آن دستە کارهایی است کە در میان بهت آهن و دود، انبوهی از لطافت گل و لالایی و صدای مشک را بە گوش می رساند. باشد کە خوابهای رنگی کارگردانش را نیز ، پیدا کردە است. مردان و زنان و کودکان سخت کوش و سخت جانی کە در بیخ گوش ساختمانهای سر بە فلک کشیدە ، کە در آرزوی یک نفس آزدی دارند بە سایە تبدیل میشودند، آزاد و مغرور در میان کوهها در گشت و گدارند. با سپاس از سیما صدیق کە بە ما نشان داد زندگی بدون شهر نیز امکان پذیر است.
- aidin، 2010/11/13
واقعأ دست مریزاد. کار خیلی خوبی بود. گزارش مصور هم فوق العاده بود. صدای دلنشین بهروز رضوی و حرف های بسیار سنجیده و دقیق کارگردان، آدم را برای دیدن فیلم بی صبر می کند. ممنون
- رسول، 2010/11/11
عالي بود. در مورد اصالت واقعی بختياريها بنوسيد؛ از اسب، تفنگ برنو، شال و قبا، گيوه ملكی بنوسيد.
- fatemeh، 2010/11/04
vaghean ali bud. be onvane yek bakhtiari ehsase eftekhar kardam. harchand gahi ba khodam fekr mikonam, agar pedarbozorghayam kuchrow nabudand o zudtar zendegie shahrneshinira mesle digar mardome Iran shoru' mikardand, emruz ma zendegie behtari dashtim.
- یک کاربر، 2010/11/03
براستی زیبا بود. خسته نباشید برای شما و دست اندرکاران ساخت فیلم. دست مریزاد
- هاله، 2010/11/03
از آن کارهایی بود که سه بار نگاه کردم. تصاویر بسیار زیبا و تدوین خیلی خوب. خانم نوایی و آقای رجبیان، خسته نباشید.
- علی کیانی، 2010/11/02
با درود. هر چند که با نوشتن چند کلمه به راستی حق مطلب ادا نمی شود ولی با این حال می خواستم از این راه قدردانی و سپاس خود را از تمامی عزیزانی که در ساخت این فیلم مستند به نوعی دست داشته و در حفظ فرهنگ بختیاری برای نسل های بعد به اندازۀ توان خود همت کرده اند بیان کرده و همچنین از سایت جدید آنلاین نیز برای انعکاس این کارهای ارزشمند سپاسگزاری ویژه داشته باشم.
- یک کاربر، 2010/11/02
فوق العاده بود... مرسييييی.
- یک کاربرمعصومه، 2010/11/02
چرا همه فقط در مورد استان چهر محال وبختياری مينويسند؟ چرا در مورد استان لرنشين كهگيلويه و بوير احمد چيزی نمينويسند؟
Home | About us | Contact us
Copyright © 2019 JadidOnline.com. All Rights Reserved.
نقل مطالب با ذكر منبع آزاد است. تمام حقوق سايت براى جديدآنلاين محفوظ است.