Jadid Online
جدید آنلاین
درباره ما تماس با ما Contact us About us
انوار دانش
حمیدرضا حسینی

ویدیو

همه تزیینات و تجملات خانه‌اش در کشکول و تبرزین  و چراغ گردسوزی خلاصه می‌شود که در گوشه‌ای از اتاق پذیرایی جاخوش کرده‌اند. در مابقی خانه، هرجا که چشم بچرخد، کتاب است و کتاب و کتاب. از این حیث، فرقی بین اتاق پذیرایی و اتاق خواب و اتاق نشیمن نیست. حتا میز غذاخوری آشپزخانه هم انباشته است از کتاب و دفتر و قلم. وقتی برای درست کردن چای به آشپزخانه می‌رود؛ تا دَم کشیدن چای، همان‌جا کنار اجاق گاز می‌نشیند و غرق در مطالعه می‌شود. 

در اتاق پذیرایی، قبل از این که میهمانانش را دعوت به نشستن ‌کند، باید تعداد زیادی کتاب را از روی مبل‌ بردارد و روی میز پذیرایی بگذارد تا جایی برای نشستن باز شود. روی این میز، دهها کتاب روی هم قرار گرفته‌اند؛ به‌گونه‌ای که یافتن جایی برای قرار دادن فنجان چای دشوار است!

خانه او کوچک نیست، کتاب‌هایش زیاد است. مردی که شفای بوعلی سینا را در ۲۲ جلد شرح و ترجمه کرده و بر ده‌ها اثر فلسفی دیگر تعلیق نوشته؛ مردی که فهرست تفصیلی بیش از پنج هزار نسخه از نسخ خطی کتابخانه ملی ایران را فراهم آورده؛ مردی که چندین مجلد از لغت‌نامه دهخدا را به نگارش درآورده؛ مردی که شمار مقالات او در حوزه تهران‌شناسی از دهها عنوان فراتر است؛ مردی که به گونه‌ای حیرت‌آور در فلسفه و تاریخ و ادبیات و ریاضی و موسیقی نظری تبحّر دارد، باید هم این مقدار کتاب خوانده باشد تا بدان مقدار نوشته باشد. اگر کتابی از کتابخانه‌ عظیم او را بگشایید، خواهید دید که تمام حاشیه آن از یادداشت‌ها و تعلیقات و نظراتش سیاه شده است. 

سید عبدالله انوار (زاده ۱۳۰۳ خورشیدی) از نسل افشارها و زرین‌کوب‌ها و زریاب ‌ها و شهیدی‌ها و گنجی‌ها و ستوده‌ها و ریاحی‌ها و تفضلی‌ها و باستانی‌هاست؛ "نسل زرين شايستگانی ارجمند و پرورده دوران ممكن‌ها؛ نسلی كه محيط مناسب بدان‌ها اجازه داد به دنبال آنچه می‌خواهند بروند؛ نسلی كه زمانه در آن‌ها عشق به علم و ادب به وجودآورده بود؛ نسلی كه دانسته‌های ‌شان يك بُعدی نبود و هر كدام به نوعی دایرة‌المعارف بودند..."؛ در یک کلام "نسل اعجوبه‌ها" *

او درست مانند درختی است که بار دانش گرفته است: سر به زیر و فروتن. معمولا آدم‌ها را با لفظ "استاد" خطاب قرار می‌دهد. حتا شاگردانش را! چه آن‌که هرکس را به چشم استادی می‌بیند که می‌تواند از او چیزی – ولو بسیار اندک- بیاموزد. کافی است نزد او از فلان خانه تاریخی در فلان محله قدیمی تهران یاد کنید. ابتدا با اتکا به حافظه حیرت‌انگیز خود شرح مبسوطی از خانه و صاحبانشرا بازمی‌گوید و سپس می‌پرسد که شما از آن چه می‌دانید؟ آن‌گاه سراپا گوش می‌شود تا مگر چیزی از زبانتان بیرون بیاید که ممکن است او نداند.

در ارایه اطلاعات وسیع خود کوچک‌ترین خستی به خرج نمی‌دهد. کافی است بداند که در فلان موضوع طالب دانستنید، بی‌درنگ داوطلب می‌شود که جلساتی را برایتان تدارک ببیند. بدین‌سان، در اغلب روزهای هفته محفل درس و بحث در خانه‌اش برپاست. گروهی آمده‌اند تا شرحی از نظرات فارابی در باب موسیقی را بشنوند؛ گروهی دیگر می‌خواهند ترجمه یک متن عربی کهن و مغلق را با او پیش ببرند؛ و گروه سوم در خواندن نقشه‌های قدیم تهران، نیازمند اطلاعات دست اول و نایاب او هستند. همه را بی‌مزد و منّت از آبشخور معلومات خود سیراب می‌کند و شاید حتا توقع یک تشکر خشک و خالی را هم ندارد.

این علاقه وافر به بحث و درس خصلتی است که عبدالله انوار از سالیان دور با خود به همراه دارد. سالیانی که هر شب جمعه گروهی از دانشمندان و فرهیختگان زمان را به باغ دلگشای خود در دزاشیب شمیران دعوت می‌کرد و با آنان در موضوعات مختلف به گفت‌وگو می‌نشست. آن محفل که کسانی چون عبدالجواد حکیمی (فلاطوری)، احسان نراقی، سیدجلال‌الدین آشتیانی، سیدجعفر شهیدی، مهدی محقق، سیداحمد فردید، ناصر فربد، سید محمدحسین انوار، علی اکبر شهبازی، امیرحسین آریان‌پور، خدایار محبی، سیدعلی موسوی بهبهانی، و غلامرضا شهری در آن شرکت می‌جستند، به محفل "انواریه" شهرت یافت. اما به تعبیر سید جعفر شهیدی، بیشتر به "سفینه نوح" می‌مانست که افرادی با انواع گرایش‌های فکری و فلسفی و سیاسی را در خود گردآورده بود.

سخن از عبدالله انوار بسیار است. بیش از ۸۰ سال تکاپوی علمی او نه چیزی است که در این گفتار کوتاه بگنجد. ویدیوی این صفحه شرح کوتاهی است از دیداری که اخیرا با او در خانه‌اش واقع در آجودانیه شمیران دست داد تا مختصری از آثار و احوال او را از زبان خودش بشنویم. 

 

* برگرفته از سخنرانی دکتر ژاله آموزگار، استاد دانشگاه تهران در مراسم یادبود زنده یاد ایرج افشار یزدی.


 به صفحه فیسبوک جدیدآنلاین بپیوندید

ارسال مطلب

نظر شما

در صورت تمایل نام خود را بنویسید
در صورت تمايل نشانى ايميل خود را بنويسيد. نظر شما پس از ويرايش منتشر خواهد شد.
Image CAPTCHA
لطفا كد بالا را وارد كنيد. استفاده از این کد براى جلوگيرى از دريافت ايميل هاى گروهى است.
- یک کاربر، 2015/07/03
مثل همیشه عالی. چقدر ساخته های آقای حسینی دلنشین و دوست داشتنی است.
- بابک علی خانی، 2014/05/05
درود و ادب،
روز و روزگار خوش
سپاس بیکران از کوشش هایِ ارزندۀ شما بزرگواران برای بازشناسیِ فرهنگِ ایرانی و بزرگانِ ایرانی بویژه چهره هایِ دانشمندی (چون استاد بزرگوار پورِ سینای زمان که خوشبختانه هنوز زنده هستند و زندگانیشان به
آرامی و خوشی دراز باد) که برایِ هم میهنان و بسیاری از دانش آموختگان ناآشنا هستند.
بسیار بسیار ارزنده و به جا نگاره ها و آهنگِ ایرانی را گردآورده اید و نامی ارزنده بر آن نهادیه اید "انوار دانش".
در چند روز گذشته چندین بار گوش داده ام و نگاره ها را در پیش چشمان گذرانده ام به بسیاری از دوستان نیز پیامک و راینامه دادم گوش دهند. از شاگردانِ بسیار بسیار کوچکِ استاد نارنین هستم که اندکی از چشمه هایِ دانش و منش استاد چشیده و قند مکرری هستند که دلنشینی آهنگ سخنانِ پربارشان را پایانی نیست و هر بار سخن نویی دارند و بسیار بر خردورزی و دانش گرایی باورمندند.
تن نازنینشان اندوه مبیناد و باشد که ایرانی خود را دریابد و پورسیناهایِ دیروز و امروز را دریابد.
سپاسِ فراوان و پوزش
بابک علی خانی
پنج شنبه 11 اردیبهشت ماهِ 1393
- مدرس دانشگاه، 2014/02/26
عالي بود.
شرمنده هستم که به عنوان يک استاد دانشگاه، تا کنون ايشان را نمي شناختم.
براي خودم و نسل کنوني متأسفم.
- یک کاربر، 2014/02/23
مستندی به نام "بی سایه" اثر بهرام غضنفری درباره ی او ساخته شده و چندی پیش در جشنواره سینما حقیقت پخش شد.
- فرزاد، 2014/02/19
دستتان درد نکنه. از اینکه به یاد بزرگان هستید.
- رضا-لندن، 2014/02/15
تشكر بسيار براي معرفي اين چهره شايسته ادب و فرهنگ ايران.
- لی‌لا، 2014/02/12
از همت عزیزان مجموعه جدید آنلاین سپاس گزارم. کارتون فوق العاده قابل ستایش می باشد.
خوشحالم که با شخصیتی آشنا شدم که با عشق همه زندگی شون رو وقف اعتلای یه بخش از فرهنگ وطن کردند و از برکات این علاقه و همت دیگران هم مستفیذ شدند و خواهند شد.
انشالله که استاد انوار سلامت و برقرار باشند.
- یک کاربر، 2014/02/12
حمید عزیز، دست مریزاد، گل کاشتی. عمرت دراز و مستدام.
- یک کاربر، 2014/02/09
ايشان از فرهيخته گان و انديشمندان به نام ايران هستند. درود بر ايشان و بر شما آقاي حسيني.
- یک کاربر، 2014/02/09
دم استاد گرم.
Home | About us | Contact us
Copyright © 2017 JadidOnline.com. All Rights Reserved.
نقل مطالب با ذكر منبع آزاد است. تمام حقوق سايت براى جديدآنلاين محفوظ است.