در یکی از شب های سرد زمستانی سال گذشته به دعوت کیومرث درم بخش به دیدن سیرک ایران ایتالیا رفتم که مدتی است به تهران آمده. بعد از انقلاب ۵۷ این اولین سیرک بزرگ در ایران است. سیرکی که بیش از ۶۰ هنرمند از کشورهایی مثل ایتالیا، رومانی و پرتغال در آن برنامه اجرا می کنند. برای ما که سال ها از دیدن چنین برنامه هایی محروم بودیم دیدن این سیرک خالی از لطف نبود.
در بین راه آقای درم بخش از پهلوانی به نام خلیل عقاب که مدیر سیرک است می گفت و البته از کارهای نمایشی و عجیب و غریب او در گذشته. هر چه درم بخش بیشتر می گفت من به دیدن او مشتاق تر می شدم.
به سیرک که رسیدیم به دیدن این پهلوان رفتیم. پیرمردی با ریش های بلند سفید اما قامتی تنومند واستوار و با وجودی که سال ها از ایران دور بوده همچنان با لهجه غلیظ شیرازی صحبت می کرد.
وقتی از او پرسیدم پهلوان اهل شیرازی؟ گفت: "بله. با وجودی که مدت ها خارج از ایران زندگی کردم اما همیشه دلم برای شیراز و محله های قدیمی اش می تپد."
مى گفت: "سال ها بود که تصمیم داشتم این سیرک را به ایران بیاورم تا بالاخره موفق شدم اما هنوز بزرگ ترین آرزویم بردن اين سیرک به شیراز است."
آرام آرام به زمان شروع برنامه های سیرک نزدیک شدیم. او از ما جدا شد و به دفتر کارش رفت. از همان لحظه فکر ساخت گزارشى از كار و زندگى او در ذهنم نقش بست .
"خلیل عقاب در سال ۱۳۰۳ در شیراز به دنیا آمد. از كودكى علاقه زیادی به ورزش باستانی داشت. چهارده ساله بود که کار جدی ورزش باستانی را شروع کرد و از همان زمان میلی را که دیگران به سختی بلند می کردند به راحتی بالا می انداخت اما در سن سی سالگی بود که به پختگی لازم رسید. در این سن بود که وزنه ای ۴۵۰ کیلویی را با دندان بلند کرد. این رکورد در کتاب رکوردها (موسوم به کتاب گینس) ثبت شده است."
خلیل عقاب بین سال های ۱۳۳۰ تا ۱۳۵۰ به بسیاری از شهرهای ایران سفر کرد و نمایش های خود را به اجرا گذاشت. بلند کردن وزنه های بسیار سنگین، خوابیدن زیر کامیون و اتوبوس، و خم کردن تیرآهن.
به گفته مجرى برنامه او اولین برگزار كننده نمايش هاى پهلوانی با بلیط فروشی بود و نيز اولین کسی بود که از هندوستان، شیر و خرس به ایران آورد و آنها را تربیت كرد و روی صحنه برد. بعد از آن بسیاری از کارگردانان بزرگ سینما از اوخواستند که در سینما و تلویزیون به اجرای برنامه بپردازد.
خليل عقاب در سال ۱۳۵۰ ایران را ترک کرد و به دعوت سیرک فاست به ایرلند سفر کرد. سپس به سیرک جری کاتل انگلیس رفت در این سیرک بود که موفق به بلند کردن فیل ۱۴۰۸ کیلویی شد. او در این مورد می گوید:"آن زمان ۵۰ ساله بودم و در مدت چهارسالی که در انگلستان اقامت داشتم شبی دو بار این فیل را بلند می کردم."
بعد از انگلستان به سیرک دریکس تون ایتالیا رفت و طی این سال ها در بیش از ۳۷ کشور جهان به اجرای نمایش های پهلوانی پرداخت.
خلیل عقاب می گوید:" به بسیاری از کشورهای دنیا سفر کردم اما در بین تمام این کشورها درایتالیا به سیرک اهمیت خاصی می دهند. در این کشور ۶۴ میلیونی حداقل ۲۵ سیرک بزرگ وجود دارد و مردم ايتاليا توجه خاصی به این هنر دارند."
شاید به همین دلیل بود که سال ها در کنار سیرک دریکس تون ایتالیا ماند و به کشورهای مختلف سفر کرد و بالاخره هم موفق شد آن را به ایران بیاورد.







نظر شما
سلام و درود فراوان بر شما دوست گزارشگر گرامی و با سپاس بی نهایت ازشما برای این گزارش فوق العاده زیبا درباره پهلوان خلیل عقاب نازنین، رستم ایران. همچنین، به خود پهلوان نازنین نیزسلام و درود فراوان عرض کرده و امیدوارم همچنان در قدرت و تندرستی کامل به سرببرند. من هم یک بار در سال 70، هنگامی که پهلوان به ایران بازگشته بودند، به اتفاق خانواده به دیدار سیرک ایشان رفتیم و ایشان، پیش از اجرای برنامه خودشان، خطاب به همه و مخصوصا جوانان فرمودند که ورزش و ایمان به خدا زندگی کنید. ای ولله پهلوان نازنین وای ولله به ورزش باستانی ما که در دنیا لنگه ندارد و می تواند چنین َابَرپهلوانانی برایمان بسازد که باعث افتخار ما ایرانیان باشند!! هزاران آفرین برپهلوانان!!
سعدیا مرد نکونام نمیرد هرگز / مرده ان است که نامش به نکویی نبرند.
خلیل عقاب را دوست دارم بخاطر افتادگی و خاکی بودنش. از پدرم در مورد خوبیهای او زیاد شنیده بودم با دیدنش در پارک ارم بیشتر به او علاقه مند شدم.
پهلوان خلیل نمایانگره اینه که افرادی مثل رستم و افراسیاب تنها افسانه نیستند و واقعاً وجود داشتند.
زنده باد پهلوان و پهلوانی که سرشار از مردی و مردانگیست.و با تشکر از همۀ دوستان عزیز.
قمريان آخر كجا رفتند ياران را چه شد؟
تقابل ورزش باستانی ما با ورزش غربی بادی بيلدينگ (بدنسازی) واقعأ در منش پهلوان خليل عقاب و بدنسازانی كه ورزش رو فقط برای زيبايی ظاهری و تن پروری جهت گردن كشی ميخواهند كاملأ مشهود است. كاش قدرتی داشتم كه آباد ميكردم به عشق. ياد پهلوانانی چو تختی و پوريای ولی زنده باد.
خليل عقاب اهل "فسا" بود؛ محله بالای شهرستان فسا. به دلايلى از اين شهر رفت. خيلى دوست دارم او به فسا بيايد.
بسیار عالیست. در صورت امکان اینگونه فیلمهای قدیمی را که نشان از اصالت و فرهنگ مردانگی و پهلوانیست، نشان دهید تا همه ببینند، مثلا گود مقدس و فیلمهای ورزش باستانی قدیمی .چرا باید ما از دیدن آنها محروم باشيم، اما در خارج از ایران همه در اینترنت آنها را مشاهده نمایند؟ با تشکر سعید ورزشکار وعلاقمند ورزش باستانی. ممنون
اینکه اینها را جای دیگه راه نمیدن و مردم متمدن سیرک نمیبینند و تاریخ نوشتن از این کارها گذشته جای سواله مگه این سیرک از کجا به ایران امده اتفاقا این سیرک ها عمدتا از همان کشور های متمدن و اروپایی میایند.اما اقایان و خانومهای متمدنی که دم از حمایت حیوانات میزنند پای منافع خودشون که میرسه حقوق انسانها را هم رعایت نمیکنند تا برسه به حیوانات.گزارش جالبی بود پهلوان خلیل عقاب اسطوره فراموش نشدنی و زحماتش در اوردن سیرک برای اولین بار به ایران قابل تقدیره.
خیلی عالی بود
سلام
شوکا جان نظرم از آنجا جلب شد که نام فامیلت با مال من یکی است. اما آزارحیوانات تفریح نیست. غمگین شدم.
شرمآور است رفتن به شكنجهگاه حيوانات به بهانه تفريح آيا يكبار با خود فكر كردهايد چگونه ميتوان يك خرس قوي را دامن چين دار به تنش كرد و دور ميدان چرخاند؟؟؟؟؟؟؟؟ كاش انسان بوديم از اشرف مخلوقات بودن خود درس ميگرفتيم ميتوان با حريم ايمن ساختن براي حيوانات نيز اوقات فراغت خود را پر كرد براي شما نويسنده آرزوي بازنگري در رفتار را دارم اينك كه فصل زمستان در راه است براي توبه كار خود حيوانات اطراف خود را درياب با مشتي دانه و كمي غذا همه در همين دور اطراف هستند و چشم انتظار كمك و من و تو موفق باشي دوست عزيز
salam be hame man az alman frankfurt be khalil oghab salam mikonam kasi mitone begoyad che ra in mard in hame godrat dachtech ? va pedare khalil oghab che sali az dunya raftand be nazare man rohe pedar badz marg be pezar vared shode.
خلیل عقاب دریک خانواده مذهبی وکم درآمد کار ورزش وپهلوانی را از زورخانه های قدیم شیراز شروع کرد او میگفت با خوردن نان خشک و بضاعت کم رشد ونموکرده است تا جایی که با دندان وفک خود فیل یک تنی را اززمین بلند میکند نه مثل بعضی از پهلوان پنبه هاى ما که با خوردن داروهای خارجی خودرا باد میکنند. امثال خلیل عقاب دراین مملکت جایی ندارند اما وقتی پا را از کشور خود بیرون میگذارند به جایگاه واقعی خود میرسند اما وقتی مردند در کشور ما از انها مجسمه میسازند واسطوره میشوند ولی تا زنده هستند دریغ از یک حمایت.
بعلت دوستي پدرم با خليل عقاب از كودكي با ايشان اشنا بودم. قدرت بدني ، مردانگي و پهلواني ايشان . نمايشهاي پهلواني ايشان در گذشته براي مردم بويژه جوانان بسيار جذاب بود. شيرهاي ايشان بسيار خوب نگهداري ميشد وقفسهاي متحرك انها را پدر من ساخت . ايشان براي شيرازيهاى قديم بسيار محبوب هستند.
salam pahlevane bozorge 2nya.man ham dar tehran ham dar karaj sirke shoma ro didam.kheili khob bud.vaghean in 2 saat lezat bordam.hame ali budan albate ebrahim agha pesar shoma ali tarin bud.omidvaram bazam betunam be sirketun biyam.
خانم عزيز... سرتان گرم شد و تفريح كرديد..
آيا از بلاهائي كه سر حيوانات بي زبان مياورند تا براي شما رقص و پايكوبي كنند و باعث تفريح شما شوند خبر داريد. اين سيرك را هيچ جاي دنيا راه نميدهند و مردم كشورهاي متمدن از زجر و شكنجه حيوانات بيزارند براي همين هم اينها كه قرار بود فقط 2 ماه بمانند بيش از يكسال است كه ماندگار شده اند.
چه وقت از خواب غفلت بيدار خواهي شد اي انسان خودخواه...
خيلي جالب بود خدا قوت.
متاسفم برای این گزارشگر که برایش دیدن آزار حیوانات جالب بوده ... آقا یا خانم عزیز ... نوشتن در اینباره مدتهاست در دنیا تمام شده ... حال از بد قضا این اتفاق در ایرانی می افته ... که یک گزارشگر اینچنین با ....کامل دیدن آزار حیوانات برایش تفریح می شود .....
اولین بار بود وبسایت شما رو می دیدم. گزارش خیلی زیبایی بود. سپاس فراوان
من در دبیرستان نمازی شیرازحدود سالهای 1344-1345 سال دوم دبیرستان بودم که مارا برای دیدن نمایش به استادیوم بهداشت بردند .اگر اشتباه نکنم پهلوان خلیل عقاب بودند که میگفتند رستم افسانه نیست.ایشان با دو دست کابل هائی را که به دو جبپ وصل بود نگه داشته بودند و جیپ ها تخت گازدر جا حرکت( بکسباد) میکردند . معلوم بود که زور ایشان ازبیشینه نیروی دو جیپ بیشتر بود.البته در شهر شیراز پهلوان دیگری هم بود به اسم سیروس قهرمانی که در باغ ملی و باغ وحش شیراز نمایش می داد.امیدوارم که هر دو پهلوان سلامت باشند. چه یک رنگ و با صفا بودند مردم در آن روزگارها.
پرسش من این است که چرا ما در ایران هیچ وقت سیرک نداشته ایم تا پهلوان خلیل عقاب مجبور نباشد در خارج کار و زندگی کند؟
oh, my god.
i do remember khalil oghab. i was in the army '46-'48 in kermoonshah and sanandaj..
my god. he was yeh pahlevoon. rooh-e- marhoom-e- takhti ro dasht.
god bless you agha khalil
issa-
las vegas
خیلی جالب بود.متشکرم
گزارش بسيار زيبايي بود. مانند هميشه. زنده باد.
بله، ایشان بچه در سنگ سیاه شیرازند. پدرشان "درویش اکبر" نام داشت. دروش اکبر وقتی به مناسباتی "هوو" میکشید بازارچه را میلرزاند. ما بچه بودیم و یکی از تفریحات هیجان انگیزمان تماشای پهلوان خلیل بود که سر ظهر خودش را میرساند زیر بازارچه به دکان نان سنگکی و کبابی. از تعداد نان و مقدار کباب که صرف مینمودند درست نیست بنویسم. فقط بدانید که دکان کبابی قرق میشد و آن روز به مشتری دیگری کباب نمیرسید. عمرش درازتر باد.