Jadid Online
جدید آنلاین
درباره ما تماس با ما Contact us About us
تبریز، شهر بی گدا
ثمانه قدرخان

تکدی‌گری چهرۀ عادی بسیاری از کلان‌شهرهای دنیا شده‌است. چه فرقی می‌کند در کجای دنیا ساکن باشید. مهم این است که هیچ کس چهرۀ شهرش را زشت و دردمند نمی‌پسندد.

در میان کلان‌شهرهای ایران، تهران و مشهد بیشترین آمار گدایان را به خود اختصاص داده‌اند، اما شیراز در ایام نوروز میزان قابل توجهی از این آمار را سهم خود می‌کند. اصفهان همچنان در ردۀ سوم جدول قراردارد و تبریز تنها کلان‌شهری است که به بی‌ گدایی شهرت یافته و به عنوان شهرموفق در مبازره با تکدی‌گری درایران مطرح شده‌است.

رسم گدایی

گدایان هم رسم و رسوم خود را دارند. از هوش عجیبی سرشارند و همچنان که علم پیش می‌رود، گدایان هم بر خلاقیت حرفۀ خود می‌افزایند. نه اینکه مسئولان شهری به گدایان نمی‌اندیشند، نه. این دو همیشه درفکر یکدیگرند، منتها به این صورت که برای فرار از هم نیز مدام برنامه تدارک می‌بینند. یکی برای نبودن دیگری در ویترین شهری و دیگری برای  به دست آوردن سهمی از فضاهای شهری.

مطابق قوانین جمهوری اسلامی ایران، تکدی‌گری جرم محسوب می‌شود و سازمان‌های متعدد دولتی نظیر شهرداری و نیروی انتظامی همواره برای برخورد با گدایان تلاش می‌کنند. سازمان‌های غیردولتی بسیاری هم در قالب خیریه‌ها با هدف کمک به مستمندان در حال فعالیتند، اما هیچ یک از این تلاش‌ها نتوانسته‌است چهرۀ نازیبای گدایی را از صورت شهرهای ایران پاک کند. برخی ناکارآمدی سازمان‌های مسئول را دلیل این امر می‌دانند و برخی نیز در کنار آن به وجود گروه‌های حرفه‌ای تکدی‌گری اشاره می‌کنند که برخورد با این پدیده را مشکل‌تر می‌کند.

برخورد قانون

طی سال‌های گذشته در هر مرحله از برخورد نیروی انتظامی و شهرداری‌ها برای جمع‌آوری گدایان در ایران شیوۀ گدایی نیز تغییر کرد و آنها که در پیاده‌روها به شغل گدایی مشغول بودند، با به خدمت گرفتن ابزاری دیگر چون فالگیری و اسپند و قرآن و ادعیۀ مذهبی سر تقاطع‌ها و در معابر عمومی شیوۀ جدیدی برای حرفۀ خود یافته و از متکدی به دست‌فروش ارتقا یافتند.

همان گونه که گدایی جرم محسوب می‌شود، دست‌فروشی به دلیل خلاء قانونی جرم نیست و مجازاتی برای آن در نظر گرفته نشده‌است.

دست در دست غیردولتی‌ها

بسیاری از سازمان‌های مردم‌نهاد (غیردولتی) در فاصلۀ سال‌های پایانی دهۀ ۱۳۷۰ و اوایل دهۀ ۱۳۸۰ در ایران همزمان با اوج‌گیری فعالیت فعالان مدنی در جهت رسیدگی به تکدی‌گری تلاش کردند. در کنار آن با تشکیل نخستین دور نشست‌های کمیسیون‌های "فرهنگی، اجتماعی و زیست شهری" شوراهای هشت کلان‌شهر ایران در دوران مدیریت شوراهای دوم شهر و روستا ، دور تازه‌ای از برنامه‌ریزی‌ها برای جمع‌آوری گدایان از سطح شهرهای بزرگ ایران آغاز شد. جمع‌آوری این افراد یکی از اصلی‌ترین مباحث بود که بر طبق آن مقرر شد شهرداری‌های کلان‌شهرها با همکاری نیروی انتظامی و سازمان بهزیستی در جمع‌آوری متکدیان همکاری کنند.

بسیاری از متکدیان در این طرح جمع‌آوری شده، به شهرهای اصلی خود بازگردانده شدند، اما پس از مدت کوتاهی دوباره به شهرمحل تکدی‌گری خود باز گشتند. این چرخه طی سالیان گذشته ادامه پیدا کرده و تا کنون هیچ کلان‌شهری در ایران به جز تبریز در بیرون راندن گدایان از شهر خویش موفق نبوده‌است.

اما تکدی‌گری به جز نازیبا جلوه دادن صورت شهر ویژگی‌های دیگری هم دارد. "در اکثر موارد، تکدی به عنوان پوششی برای فحشاء و انوع جرایم عمل می‌کند. به‌درستی بسیاری آن را یکی از بارزترین شاخص‌ها برای توسعه‌نیافتگی جامعه می‌دانند که در صورت افزایش، خود تسری‌پذیر است و موجبات بروز خودافزایی را فراهم می‌آورد و آن زمانی است که به حوزۀ ارزش‌ها وارد شود و هر ارزش معطوف به کار، تولید، خلق و آفرینش را تخریب کند؛ در آن صورت، تکدی نه تنها عار نیست، بلکه خود نوعی زرنگی و هوشمندی تلقی می‌شود. در چنین شرایطی، جامعه از سرچشمه‌های خلاقیت باز می‌ماند، دچار کرختی می‌شود و بزرگ‌ترین سرمایۀ جامعه، یعنی انسان‌ها، به‌جای آفرینش، خود سربار جامعه می‌شوند۱"

گزارش چندرسانه‌ای این صفحه به فعالیت "صندوق حمایت از مستمندان تبریز"می‌پردازد که یک بنیاد مردم‌نهاد و سنتی است که از ۴۰ سال پیش تا کنون در کنار کمک به افراد بی‌بضاعت به جمع‌آوری گدایان و سامان‌دهی آنان مشغول است.

۱- "تکدی‌گری در ایران": باقر ساروخانی، استاد دکترای تخصصی علوم اجتماعی؛ مقاله ارائه‌شده در نخستین همایش آسیب‌های اجتماعی در ایران سال ۱۳۸۱.

 برای نصب نرم افزار فلش اینجا را کلیک کنید.


 به صفحه فیسبوک جدیدآنلاین بپیوندید

ارسال مطلب

نظر شما

در صورت تمایل نام خود را بنویسید
در صورت تمايل نشانى ايميل خود را بنويسيد. نظر شما پس از ويرايش منتشر خواهد شد.
Image CAPTCHA
لطفا كد بالا را وارد كنيد. استفاده از این کد براى جلوگيرى از دريافت ايميل هاى گروهى است.
- سعيد سرابچي، 2014/10/03
تبريز شهر اولين ها است، اگر به تاريخ رجوع كنيم اولين شهرباني و آتش نشاني و شهرداري و مدرسه ناشنوايان وخيلي موارد مدرن براي اولين بار در تبريز به اجرا در آمده و اين موضوع با چند كليك ساده در اينترنت با ذكر منبع هاي معتبر ثبت گرديده است. ضمنا اولين موسسه خيريه كشور حدود نيم قرن قبل به اسم جمعيت خيريه نوبر در تبريز تشكيل شده يك موسسه خيريه ديگر به نام خيريه حمايت از مستمندان تبريز با بيش از چهل سال سابقه متولي و مبتكر مبارزه با تكدي گري در تبريز بوده و مورد اشاره رياست محترم جمهوري در همايش سمن هاي ١٣٩٣ به اولين موسسه مبارزه با گداپروري در تبريز همان موسسه خيريه حمايت از مستمندان تبريز بوده است و افتخارات تبريز در يك كتاب تاريخ وجغرافي نمي گنجد.
- یک کاربر، 2010/09/11
کاربر عزیز پیشاپیش از حسن توجه شما و حساسیتی که نسبت به گزارش داشته اید سپاسگذارم اما نکته ای را خاطرنشان می کنم. تبریز به عنوان شهر بدون گدا از سال 1383 تا کنون به عنوان بهترین مدل مدیریت نهادهای غیردولتی در ایران مطرح شده است. با توجه به اهمیت این موضوع کمیسیون های فرهنگی، اجتماعی و زیست شهری شوراهای شهرو روستا در دومین دورشکل گیری خود بررسی طرح موفق شهر تبریز را در دستور کا رخود قرار دادند. بر همین اساس شورایی متشکل از کمیسیون های فرهنگی و اجتماعی و زیست شهری 8 کلان شهر ایران که اصفهان هم جزو آنهاست نشست های بسیاری ترتیب دادند که طی آن این مدل را در شهرخود اجرا کنند. نتیجه این جلسات نام افراد شرکت کننده که اعضای شورای شهر اصفهان را هم شامل می شوند و نتیجه تصمیم گیری ها و برنامه هایشان در دفتر اصلی این شورا در ساختمان شورای شهر تهران واقع در خیابان بهشت موجود است. شما برای اطمینان بیشتر می توانید به این اسناد مکتوب مراجعه کرده و آنها را مطالعه فرمائید.
با احترام ثمانه قدرخان
- یک کاربر، 2010/08/21
خانم قدرخان اگر كمي بيشتر مطالعه مي كردند و لااقل كتاب جغرافياي اصفهان را مي خواندند متوجه مي شدند كه از ديرباز اين اصفهان بوده كه به شهر بي گدا شهره بوده.
Home | About us | Contact us
Copyright © 2019 JadidOnline.com. All Rights Reserved.
نقل مطالب با ذكر منبع آزاد است. تمام حقوق سايت براى جديدآنلاين محفوظ است.