Jadid Online
جدید آنلاین
درباره ما تماس با ما Contact us About us
لاله زاری که بود
ثمانه قدرخان

فرمان همایونی که صادر شد یکی از معروف ترین باغ های تهران را نامزد اجرای حکم کردند. شاه می خواست خیابانی مثل شانزلیزه پاریس در تهران ایجاد شود، آخر او در سفرش به فرنگ از دیدنی های شانزه لیزه خیلی لذت برده بود.

لاله زار باغی مصفا در خارج تهران بود که به خاطر داشتن لاله های خودرو، تفرجگاهی بی بدلیل برای شاهان قاجار شده بود. آن لاله زاری که ناصرالدین شاه با فرمانی شاهانه درختانش را برید، نرده های چوبی اش را از جا درآورد و خیابانی از میانش گستراند ارثیه به جا مانده از فتحعلی شاه بود که اتفاقا شهرتی هم داشت. اما لاله زار بی ورثه امروز خیابانی بی شکل و هویت شده است که انگار محصول هوسی یک شبه است.

آن باغ را که تکه تکه کردند، اول شاهزاده ها سر سفره نشستند هرکس لقمه ای گرفت و آخر، قواره های دیگر به تجار و متمولین شهر فروخته شد: "هر ذرع (یک متر و چهار صدم متر) یک تومان تا شش هفت ریال ."

در قطعه زمینی مرغوب، متعلق به نوه های فتحعلی شاه اولین هتل مجلل و مدرن ایرانی به نام" گراند هتل"  ساخته شد که امروز مرد میان سالى در ورودی آن سیم و پیچ و مفتول فروشی دارد.

ناصرالدین شاه با آوردن اسباب مدرنیته از فرنگ کم کم شانزلیزه ای برای خودش ساخت. لاله زار مهد فرهنگ شد از معماری گرفته تا کافه ها و تئاترها و فروشگاه های مدرن. عبور اولین واگن اسبی از این خیابان، راه افتادن برق و رد شدن اولین تراموای برقی موجب ترقی بیشتر لاله‌زار شد. حتی نخستین خط تلگراف هم یادگاری از این خیابان است.

"منت خدای را عز و جل که طاعتش موجب قربت است و بشکر اندرش مزید نعمت" این اولین پیامی بود که دراسفندماه سال ۱۲۳۶ شمسی، یعنی ۱۴ سال پس از ارسال اولین پیام تلگرافی جهان توسط ساموئل مورس ، به وسیله کرشش (یکی ازمعلمان اتریشی دارالفنون) بین کاخ گلستان و لاله زار با موفقیت مخابره شد.

یادگارهای شانزلیزه تهران

یکی از زیباترین یادگارهای لاله زار باغ میرزا ابراهیم خان امین السلطان قهوه چی ناصرالدین شاه و پدر علی اصغر خان اتابک امین السلطان است که اکنون فقط ٩٠٠٠ هزار مترمربع از آن باقی مانده و چون در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده از گزند حوادث مصون است. این عمارت با شکوه ، ته بن بست اتحادیه با در دو لنگه سبز رنگ زمانی لوکیشن سریال معروف "دائی جان ناپلئون" نوشته ایرج پزشک زاد بود که ناصر تقوایی آن را ساخت.

ساختمان سینماهای سارا، ایران، رکس (که به لاله تغییر نام داده)، جهان، شهرزاد و نادر و تئاتر نصرو پارس با گراند هتل و بخشی از باغ باشکوه و تنها عمارت باغ میرزا ابراهیم خان امین السلطان آخرین یادگارهای شانزه لیزه تهرانند.

ولی هنوز روی برخی عمارت های مرده؛ کاشیکاری ها، آجرنماهای بی بدیل و گچ بری های استادانه،  ردى از معروف ترین خیابان تهران به جا مانده است.

شروع لاله زار

دراواخرسلطنت فتحعلی شاه قاجار و اوایل دوره محمد شاه لاله زار فعلی خارج از شهر تهران قرار داشت. چون ارگ سلطنتی منتهی الیه شهر بود فتحعلی شاه و محمد شاه سواره از ارگ برای گردش به باغ لاله زار می رفتند. و هر وقت سفیری یا نماینده ای ازطرف دولت های خارجی به تهران وارد می شد، باغ لاله زار پذیراى آنها بود.

در سال ١٢٨٤ هجری قمری قرار بر این شد که شهر تهران را از چهار طرف بزرگ کنند ناصرالدین شاه دستور داد دوازده دروازه برای تهران بسازند که یکی دروازه دولت بود، با ساختن دروازه دولت باغ لاله زار داخل شهر تهران افتاد.

چون خانه میرزا اصغر خان اتابک در لاله زار واقع شده بود برای تسهیل آمد و رفت او یک خط واگون اسبی از میدان توپخانه تا لاله زار کشیده شد. مدتی هم با آوردن چند حیوان وحشی لاله زار به باغ وحش تبدیل شد. ولی در تاریخ آمده "به خاطر کندن دست یک بچه توسط یک پلنگ ناصرالدین شاه دستور داد باغ وحش را از آنجا به بیرون ببرند".

از وقایع تاسف انگیزی که در خیابان لاله زار قدیم رخ داد ترور صنیع الدوله هدایت وزیر مالیه وقت است، که در عصر روز ششم صفر ١٣٢٩ هجری قمری در سر چهار راه لاله زار بدست چند قفقازی تبعه روسیه تزاری اتفاق افتاد.

بعداز ظهرهای جمعه لاله زار غلغله ای بود. کوچه ها را آب پاشی می کردند و آنها که خوش سلیقگی داشتند ریسه هایی از نورهای رنگی در کوچه ها می آویختند. نزدیک غروب صدای محمدرضا میرزاده عشقی، عارف قزوینی، عبدالحسین نوشین و دیگر هنرمندان چون قمرالملوک وزیری و بعدها هنرمندانی از نسل هاى دیگر چون سوسن، نعمت الله آغاسی و دیگران از گراند هتل و کافه ها به گوش می رسید. مردم برای دیدن سینماهایی که جای "شهرفرنگ" آمده بود سرو دستی می شکستند. سینماهای ٣ فیلمه با یک بلیط.

لاله زار اسطوره ای بود؛ اولین فیلم صامت ایران"آبی و رابی" در یکی از عمارت های لاله زار ساخته شد و در سینما مایاک  روی پرده رفت. اولین فیلم ناطق ایرانی"دختر لر" هم در سینما خورشید همین خیابان نمایش داده شد.

اما لاله زار امروز انبارى است از سیم، کابل، صدای موتور،زباله های مغازه ها و حسرت ٧٠- ٨٠ ساله های تهرانی.نه از  تهرانهشت ضلعی عصرناصری چیزى مانده. و نه از کافه هاى روشنفکر نشین عصر پهلوى. نسل لاله زار که رفت لاله زار هم قصه شد؛ قصه اى بی سرو ته!


 به صفحه فیسبوک جدیدآنلاین بپیوندید

Flash برای نصب نرم افزار فلش اینجا را کلیک کنيد


ارسال مطلب

نظر شما

در صورت تمایل نام خود را بنویسید
در صورت تمايل نشانى ايميل خود را بنويسيد. نظر شما پس از ويرايش منتشر خواهد شد.
Image CAPTCHA
لطفا كد بالا را وارد كنيد. استفاده از این کد براى جلوگيرى از دريافت ايميل هاى گروهى است.
- یک کاربر، 2011/06/03
غصه نخورید. این یک ذره را هم که باقی مانده است خراب خواهند کرد و آپارتمانهایی خواهند ساخت که آهنها هم ارزش نگهداری ندارند.
- مازیار، 2010/10/16
یک اشتباه لبی :
در متن گزارش و در اواخر گزارش صحبت از Golden Party میشه که این اشتباه هست. درستش Garden Party هست. لطفا اصلاح بفرمایید.
- شیده، 2009/01/05
خیلی جالب بود واقعا تاثیرگذار است.
- یک کاربر، 2009/01/04
با سلام خانم قدرخان امیدوارم با تلاش و علاقه ای که دارید هر روز شاهد موفقیت شما در امور روزنامه نگاری باشیم مطالب را مرور کردم بنده به سهم خود به عنوان یک شهروند اماده همکاری هستم تا سیستم نوپای ایجاد شده با موفقیت به کار خود ادامه دهد.
- Rashel Pakbaz، 2008/12/16
Besyar ghashang etela'ate besyar khoobi be khanande mide. mamnoon Samane khanoom
- سعید میرنژاد، 2008/12/08
متشکرم . زیبا و خوب بود. اجرا و میکس صدا عالی بود - فقط لطف کنید من بعد کلیپ های کوتاه تری بسازید و سعی کنید در تمامی عکس ها Motion بکار ببرید تا مدیای زیباتری خلق کنید . باز هم ممنون . موفق باشید
- یک کاربر، 2008/11/26
ein rozegar man bood dobare zende shodm
- یک کاربر، 2008/11/24
هر گزارشی ممکنه اشکالاتی داشته باشه . مهم جسارت طرح موضوعات است . چون فقط کسی که کاری نمیکنه ظاهرا اشتباه نمیکنه .
نادر
- www.hassannajafi.com، 2008/11/23
lمطلب خوبی بود.....دست مریزاد.......در انتظار مطالب جدید شما می نشینیم.
- سیاوش مرتضوی، 2008/11/20
بسیار جالب بود.
دست خانم ثمانه قدرخان درد نکنه.
:)
ممنون از زحمتی که کشیدید.
- شهاب، 2008/11/20
گزارش كامل و جامع و زيبايي بود. خسته نباشي
- امیر مرتضی سعیدی، 2008/11/17
سلام - واقعا خسته نباشید - انصافا یک کار هنری و تاریخی و واقع گرایانه و درستی بود
به قول بقیه که گفتن منم بازم میگم واقعا اشکم رو در آورد
این اولین مدیاتون بود که من دیدم
ازتون تقاضا دارم تا اگه بازم مدیا داشتین به منم بفرستین
واقعا زحمت زیادی کشیدین
افسوس میخورم به خاطرات که ای کاش هیچ وقت خاطره نمیشدند
یا علی
موفق باشین
- یاسمن -ونزوئلا، 2008/11/17
برای من و بسیاری هم نسلان من لاله زاریعنی حال وهوای فیلم های مسعود کیمیایی عشق ،رفاقت ،ناموس و وطن
هربارکه از لاله زار می گذرم کتاب جسدهای شیشه ای ( مسعود کیمیایی ) را مرورمی کنم ، گویی فیلم سینمایی می بینم
لاله زار یعنی رحیم و سروش با همه آن چیزی که درظاهربودند امانبودند ، لاله زار یعنی طلعت ، علیجان یعنی کاوه
لاله زار خود خود رضا نامی خیاط است با همه مهربانی هایش ، با غم پنهان شده در گوشه قلبش
لاله زار یعنی خاطره تمام سالهایی که واقعا لاله زار بو د نه مثل امروز کابل زار و گم شده در همهمه و شلوغی شهر.
حتی حالا که از لاله زار چیزی جز یک نام باقی نمانده باز هم دلم می خواهد هربارکه از آنجا می گذرم رضا نامی را در خیاطی ا ش ببینم ( با کت و شلوار سفید خوش دوخت ) از قدیم گفته اند که آرزو برجوانان عیب نیست البته اگر من و تو هنوز جوان باشیم کاش می شد
بخاطر لاله زار ممنون حس خوبی در غربت بود .
- سهيلا، 2008/11/17
گزارش بي نظيري بود. بنظرم تلنگري بود كه به ياد بياريم كوچه به كوچه وخيابان به خيابان شهرمون تهران، قصه‌اي از فرهنگ و تاريخ گذشتمون در خودش نهان داره و ما هر روز غافل از اين گذشته، ازاين محله هاي قديمي مي گذريم. اميدوارم بتوني در مورد بقيه خيابانها و مكانهاي قديمي شهرمون هم گزارشهاي جالبي تهيه كني.
- حميد رضا، 2008/11/17
اطلاعات موجود در متن اشتباه نيست. بلكه اتفاقا آن چه در كتاب زنده ياد جعفر شهري آمده، مثل خيلي ديگر از نوشته هاي آن مرحوم غير مستند و بر اساس شنيده هاست. در صورتي كه دو كتاب "اينجا طهران است" نوشته خانم دكتر منصوره اتحاديه و مقاله "غرب لاله زار" نوشته استاد عبدالله انوار در مجموعه "كتاب تهران" را مطالعه فرماييد، روشن مي شود كه اطلاعات اين متن با اسناد تاريخي همخواني دارد و به هيچ وجه "قاطي پاتي" نيست.
- مسعود، 2008/11/16
خانم قدرخان عزیز نمیدونم چی بگم فقط میتونم اینو عرض کنم که من 6 دقیقه گریستم و بارها این داستان پر آب چشم رو نگاه کردم و سودن و فرو ریختن را به تمامی دیدم. بهتون تبریک میگم. کاش میشد بیشتر بنویسم براتون و بگم که وجود افرادی مثل شما که درد و دغدغه ای چنین دارند غم انسان رو زیبا میکنه و اشک رو پر از شوق.
براتون آرزوی موفقیت بیش از پیش دارم
- ندا، 2008/11/16
ثمانه عزيز گزارش جالب توجهي بود. البته براي بيننده و شنونده ايراني همراه با آه و افسوس بود. هرچند كه ديگر ما به اين آه و افسوس ها عا دت كرده ايم. دراين گزارش اطلاعات جديدي بود كه براي من خيلي خواندني و شنيدني بود.ممنون
- مسعود زارع مهرجردی، 2008/11/16
از لاله زار که می گذرم میشم یه بچه ی بلا....


- حسینی، 2008/11/16
همیشه باید در ایران در تهران راه برویم و حسرت بخوریم حسرت آنچه از دست داده ایم. آنچه داشته ایم و الان نداریم. متاسفم. فکر کنیم چرا به اینجا رسیده ایم.
- احمد تهرانی اصل، 2008/11/16
همه کاربران با کلمات زیبا . دیدنی .نوستالژیک .جالب وازاین قبیل از نویسنده تمجید وسپاسگزاری کرده اند.بنده هم پیشنهاد میکنم کتاب تهران قدیم جعفرشهری رابه ایشان جایزه دهید تا گزارشهای بعدی ایشان از تهران اینهمه عوضی وپراشتباه وقاطی پاطی نباشد.
- Amir Keramat، 2008/11/16
well done , be happy
- محمود، 2008/11/16
بخش آدم های لاله زار خیلی جالب بود مخصوصا اونجایی که به زندگی روزمره اونها پرداخته بود. کاش می شد گزارشی هم در مورد این آدمها تهیه کنید.
- یک کاربر، 2008/11/16
من با كاربري كه گفته اند اسمتان را بگذاريد قديم، تا حدودي مخالف ام. گزارش هاي اجتماعي در سايت شما خيلي كم شده. همين طور گزارش هايي از تحولات روز دنياي هنر و ادبيبات
- کامبیز توانا، 2008/11/16
دست ثمانه قدرخان درد نکنه.
- یک کاربر، 2008/11/15
زيبا و ديدني بود و بيننده را به فكر وامي داشت، خصوصا آن جمله آخر كه از خيابان لاله زار در شهرك سينمايي صحبت مي كرد. اين يعني كه ما بدل خيلي چيزها را بيشتر از اصلشان دوست داريم وگرنه هنوز هم گراند هتل و باغ امين السلطان و تآتر نصر و.... باقي اند و مي توان دستي به سر و صورتشان كشيد.
خانم قدرخان ممنون از گزارش جالبتان
- یک کاربر، 2008/11/15
این مطالب نوستالژیکی که میگذارین قشنگه. هم خوب درست شدن و هم دیدنی. ولی لطفا اسمتون رو بگذارین قدیم نه جدید!
- سمانه نائینی، 2008/11/15
اینجا تهران است ، شهر بی آسمان و بی خیال روزهای که شاید آسمانش هم آبی بود. ما که یادمان نمی آید شما هم سعی کنید فراموشش کنید تا غبار نداشته هامان راحت تر روشنایی داشته هامان را بپوشاند...
- یک کاربر، 2008/11/14
che khob mishod agar regieme iran be jaye komakhaye millioni be hamas wa shaykh nasrallah in polhara sarfe basaziye amaken wa banahaye tarikhiye keshwar iran mikard!.hayfe ke naslhaye baadi az didane in makanhaye tarikhi mahrom bashan !!! merci baraye gozareshe jalebeton khanome samane.
Home | About us | Contact us
Copyright © 2019 JadidOnline.com. All Rights Reserved.
نقل مطالب با ذكر منبع آزاد است. تمام حقوق سايت براى جديدآنلاين محفوظ است.