Jadid Online
جدید آنلاین
درباره ما تماس با ما Contact us About us
این گلستان همیشه خوش باشد
بهار نوائی

به چه کار آیدت ز گل طبقی
از گلسـتان من ببر ورقی
گل همین پنج روز و شش باشد
این گلستان همیشه خوش باشد
 
سال ها از پخش "برنامۀ گلها" در رادیو تهران می گذرد، اما هنوز نغمه های دلنشین و اشعار قابل تعمق آن فراموش نشده است؛ مجموعه ای  که بسیاری آن را معتبرترین برنامۀ تاریخ رادیو ایران می دانند.

ترکیب ماهرانه شعر فارسی وموسیقی سنتی و محلی ایرانی در یک رسانۀ صوتی به زبانی موجز و در عین حال ساده، باعث شد این برنامه همواره چون اسطوره ای  در حافظه تاریخی-موسیقایی فارسی زبانان جای گیرد. چه بسا که امروز بسیاری از موسیقی دانان و پژوهشگران شعر وادب فارسی، نوای ساز و آواز و فرم شعری را در برنامۀ گلها جستجو می کنند.  

برنامۀ گلها به همت و ایدۀ  زنده یاد داود پیرنیا، که پس از سال ها کار دولتی به خلوت موسیقی پناه برده بود، در نوروز سال ۱۳۳۵ آغاز شد. اولین برنامه با نام گلهای جاویدان و با حضور هنرمندان  صاحب نام،  احمد عبادی، علی تجویدی و عبدالعلی وزیری با خواندن  ابیات حافظ  به مدت ده دقیقه اجرا شد:

صدا
مصاحبه جین لویسون با فرهاد فخرالدینی، موسیقیدان و رهبر ارکستر ملی ایران

سلامی چو بوی خوش آشنایی
بدان مردم دیدۀ روشنایی
درودی چو نور دل پارسایان
بدان شمع خلوتگه روشنایی
نمی بینم از همدمان هیچ برجای
دلم خون شد از غصه، ساقی کجایی

شاهرخ پیرنیا، فرزند داود پیرنیا، در ارتباط با نامگذاری برنامه گلها می گوید:"پدرم حتا در زمانی که در امور سیاسی و دولتی فعالیت داشت، همیشه در امور خیریه پیشقدم بود. در پایان یکی از گردهمایی هایی که به نفع کودکان بی بضاعت برگزار کرده بود، از بچه ها خواست به خیرین و شرکت کنندگان شاخه های گل اهدا کنند و آن شب "شب گلها" نامگذاری شد. ایدۀ نامگذاری برنامه گلها نیز از همان شب شکل گرفت".  

پس از آن، برنامۀ گلهای رنگارنگ، برگ سبز، یک شاخه گل، گلهای صحرایی (در معرفی موسیقی محلی ایران)، به این مجموعه افزوده شد و داود پیرنیا تا سال ۱۳۴۶ نظارت مستقیم آن را عهده دار بود. در ادامه رهی معیری، محمد میرنقیبی، جهانبخش پازوکی و سپس هوشنگ ابتهاج، که بنیان گذار گلهای تازه بود، تهیه آن را برعهده گرفتند. 

صدا
مصاحبه جین لویسون با محمدرضا شجریان، خواننده صاحب نام موسیقی سنتی ایرانی

گلها در طی اجرای بیست و سه سالۀ خود از همکاری بزرگانی همچون رحمت الله بدیعی، همایون خرم، فرهنگ شریف، جلیل شهناز، حسن کسائی، محمود محمودی خوانساری، علی تجویدی، جواد معروفی، پرویز یاحقی، فرامرز پایور، مرتضی محجوبی، غلامحسین بنان، حسین قوامی، حسین تهرانی و بسیاری دیگر از ادیبان و موسیقی دانان صاحب نام بهره گرفت.

نزدیک به سه دهه پس از پخش آخرین  برنامۀ گلها، خانم جین لویسون، پژوهشگر در بخش موسیقی دانشگاه سواز لندن (SOAS)، با اندیشۀ بررسی علمی این سری برنامه راهی ایران شد.

او که هنوز برنامۀ گلها را در یاد و خاطر خود دارد می گوید: "من و همسرم قبل از انقلاب، به قصد یادگیری زبان فارسی و آشنایی با فرهنگ  ایران در این کشور ساکن شدیم. در مدت شش سالی که در دانشگاه شیراز تحصیل می کردم، با برنامۀ گلها آشنا شدم. هنوز به یاد دارم که  برای بسیاری از مردم ایران، شنیدن ترانه ها و اشعار برنامۀ گلها بهترین اوقات زندگی بود؛ با برنامۀ گلها بزرگ می شدند، عاشق می شدند، سفر می رفتند و آن را ذهن خود زمزمه می کردند. چند سال پیش، وقتی که نوارهای موسیقی را که از ایران با خود آورده بودم، بررسی می کردم، متوجه شدم هیچکس تاکنون کاری جدی بر روی  این گنجينۀ فرهنگی انجام نداده است و از همان زمان تصمیم گرفتم به جمع آوری این مجموعه بپردازم".

بدین ترتیب، خانم لویسون پژوهش خود را در سال ۲۰۰۵ با حمایت دانشگاه سواز (دانشگاه مطالعات شرقی و افریقایی)، موسسۀ ایران شناسی بریتانیا، سازمان میراث ایران در لندن و کتابخانۀ بریتانیا آغاز کرد.

بنا به گفته جین لویسون، او  تمامی منابع چاپی موجود در ایران، همچون مجلۀ رادیو را بررسی و مطالعه کرده و با سفر به کشورهای مختلف بیش از ۴۰ مصاحبه با هنرمندان باقی مانده از برنامۀ گلها انجام داده و کلیه منابع صوتی موجود در مورد برنامۀ گلها را جمع آوری نموده است.

خانم لویسون در حال حاضربا حمایت سازمان میراث ایران در لندن، درحال تهیۀ یک بانک اطلاع رسانی در همین زمینه است که دارای ارجاعات و پیوندهای مرتبط شاعر، آهنگساز، ترانه سرا و ترانه خوان است. برای رسیدن به این هدف، او تمام نت های موسیقی و اشعاری که در برنامۀ گلها اجرا می شد و همچنین  زندگی نامۀ شاعران و موسیقی دانان را جمع آوری کرده است. این بانک اطلاع رسانی در مرحلۀ برنامه نویسی است و به زودی در اختیار محقیقان و علاقه مندان در سراسر جهان قرار می گیرد.

خانم لویسون می گوید، درزمان تحقیق، همۀ مخاطبان  با عشق خاصی که به این برنامه داشتند، حاضر به کمک بودند و از اینکه این مجموعه در موسسۀ بزرگی همچون کتابخانۀ بریتانیا برای استفاده پژوهشگران و علاقمندان نگهداری خواهد شد، خوشحال بودند.

بی گمان فعالیت تحقیقاتی جین لویسون برای گردآوری و حفظ مجموعه برنامه های گلها، که در دهه های گذشته از نظر رسمی فراموش شده بود، از یک سو راهگشای پژوهش های بعدی در این زمینه و از سوی دیگر کلیدی برای شناخت شعر فارسی و موسیقی ایرانی در خارج از مرزهای ایران است.

در گزارش مصور این صفحه جین لویسون از یافته ها و پژوهش خود سخن می گوید.

برای اطلاعات بیشتر درباره تحقیقات جین لویسون، با نشانی jane@golha.co.uk  تماس بگیرید.


 به صفحه فیسبوک جدیدآنلاین بپیوندید

Flash برای نصب نرم افزار فلش اینجا را کلیک کنيد


ارسال مطلب

نظر شما

در صورت تمایل نام خود را بنویسید
در صورت تمايل نشانى ايميل خود را بنويسيد. نظر شما پس از ويرايش منتشر خواهد شد.
Image CAPTCHA
لطفا كد بالا را وارد كنيد. استفاده از این کد براى جلوگيرى از دريافت ايميل هاى گروهى است.
- یک کاربر، 2014/10/23
این زن وشوهر بی نظیر هستند ما ایرانی ها به آن ها مدیونیم
- یک کاربرali، 2014/03/26
ازاینکه شما با زحمات فراوان توانستید این مجموعه گلها را جمع اوری کرده ودراختیار ما که به موسیقی سنتی علاقمند هستیم قراردادید سپاسگزاریم.
- امیر کیهانی، 2013/06/30
بسیار خرسندم که این مجموعه بزرگ دردست علاقمندان به موسیقی اصیل قرار داده شده است. زبان قاصر از تشکر و قدردانی است. امیدوارم خانم لویسون و همکارانشان به هر آنچه که می خواهند برسند.
- یک کاربرعلی دانشمند، 2013/05/26
به علت در د =سترس نبودن برنا مه های گلها وتکنوازان و گلهای جاویدان و از این سری برنامه ها برای دانشجویان وعلاقه مندان به فرهنگ وادب وموسیقی این سرزمین تقا ضا دارم درصورت امکان چند وقت یکبار یک برنامه را بطورکامل بصورتی که حتی یک دانش اموزهم بتواند دانلود ساده کند در سایت بگذارید تا اشاعه فرهنگ شود. این قبیل سایت ها بین مردمان فرهیخته علاقه مندان زیادی دارد.با تشکر.
__________________
جدیدآنلاین: پيوند تارنمای برنامه گلها در ستون "از سايت های ديگر"، در سمت چپ صفحه است. اطلاعات لازم را می توانيد در آنجا پيدا کنيد.
- یک کاربرali، 2013/05/14
سلام به همه کسانی که این سایت باارزش موسیقی راه اندازی کرده اند بخصوص به خانم امریکایی که این همه زحمت کشیده تمام گل های برگ سبز، گل های صحرایی وغیره را گرداوری کرده اند. جای تشکردارد ایشان نگذاشتند این گنجینه باارزش ازبین برود.بازهم تشکر
- یک کاربرalidadgary، 2013/02/24
باسلام و تشکر از خانم امریکایی که چنین همت کرد و این موسیقی اصیل ایرانی را زنده کرد ما نسل قدیمیتر از ان استفاده میکنیم ایشان باعث این شد که تلاش هنرمندان صد ساله ما اثر انها باقی بماند تشکر کرده و او را مثل هموطنم دوست میدارم.
- ali، 2012/12/07
بسیار برنامه خوبی می با شد که ما از ان استفا ده میکنیم تشکر می کنیم
- مشفق، 2012/11/22
ز حق توفیق خدمت خواستم وی گفت پنهانی/ چه توفیقی از این بهتر که خلقی را بخندانی
خداوند به شما اجر دهد کاری کردید کارستان.
- جواد . ق ، 2012/09/01
خانم لویسون عزیز و دوست داشتنی ام با اهداء‌ خالصانه ترین سپاس ها . سلامی هر چند ناقابل تقدیم حضور مبارکتان
حضور سرکار بعرض می رساند بنده یکی از دوست داران برنامه گلها بوده و می باشم . کار ارزشمند شما بی تردید قابل تقدیر خواهد بود در عرصه فرهنگ و هنر وقتی که تصویر دوست داشتی شما و صدای گرم سرکار که با چه تسلطی شیرین به زبان فارسی مکالمه می نمودید بسیار مسرور شدم احسنت بر وجود نازنین شما . اولین باری که حدود چندین شب قبل شمارا مشاهده نمودم باور بفرمائید تا پاسی از شب به یاد هنر گرانقدر شما و اینکه چگونه در اولین فرصت با شما از طریق ایمیل نظرات خویش را به لحاظ تشکر و قدر دانی از زحمات بی بدیل سرکار عنوان نمایم لحظه شماری می نمودم . اکنون شرمنده ام هر چند مطالب خویش را فی البداهه و سریع تایپ می نمایم از شما پوزش می طلبم اگر در خلال مطالب غلط انشائی و یا املائی ام را به دیده اغماض نگریسته و من را مورد عفو و بخشایش خویش قرار دهید . خانم لویسون عزیز ضمن ارج نهادن به هنر و تلاش بسیار ارزشمند سرکار. این را عرض نمایم کار بزرگ شما تا ابد در عرصه فرهنگ و هنر ایران ماندگار است و هر محققی را بر آن می دارد که در لحظه شروع و جستجو در موارد مورد نیاز خویش در مطلع عرایض خویش درودی هر چند نااقابل به پیشگاه سرکار تقدیم نماید و سپس به شکرانه دسترسی به این مجموعه گرانقدراماده جستجو.ی مطالب گردد. امید است فرصتی و سعادتی حاصل شود تا بتوانم بیشتر با شما مکاتبه داشته باشم. سعادت کامیابی و طول عمری باعزت برای شما خانم هنر دوست و تلاشگرمسالت دارم . چقدر خوب می شد منم مثل سرکار زبان شیرین و دوست داشتنی و بین المللی شما را می دانستم و از این طریق نیز به شما عرض ادب می نمودم .
- ناهید ، 2012/08/20
بسیار لذت بخش است و زحمات شما هیچ زبانی قادر به بیان نیست و خسته نباشید می گویم به شما برای این همه احسا س زیبا.
- هوشنگ رضاعی، 2012/08/20
سرکارخانم لویسون با سلام. با جمع آوری این مجموعه فواق العاده ارزشمند از شما کمال تشکر را داریم و برای شما موفقیت وسلامتی ارزو می کنیم.
- majid، 2012/08/19
سرکار خانم لویسون از جمع آوری چنین مجموعه ارزشمند بدست توانای شما که حاصل زحمات و صرف وقت زیاد است کمال تشکررا داریم. همیشه شاد باشید که دل ما ایرانیان را شاد کردید و فرهنگ اصیل ما را جان تازه بخشیدید.
- محسن ، 2012/08/19
سرکار خانم لویسون همت شما شایسته ستایش و سعی عالیتان درخور نوازش است.
- یک کاربر، 2012/08/19
با سلام بدینوسیله ا ز زحمات شما کمال تشکر را دارم.
- یک کاربر، 2012/08/17
کارشایسثه و بسیار زیبایی انجام شده امیدوارم درادامه فعالییت تان موفق و پیروز باشید.
- احمد، 2012/08/17
سرکار خانم جین لو یسون
باسلام و تشکر. من گلهای رنگارنگ را خیلی دوست دارم و از زحمات شما هم متشکرم.
ا. ش، از ایران- شیراز
- rabi hafezi، 2012/08/17
behtarin hedyeh be doostaran e moseghi e asil e irani ...............!!!!!!!!!!!!!!
- mehdi، 2010/11/11
دوست نا ديدۀ من، سلام گرم و صيمانۀ خود را تقديمت نموده و از اينكه با اين كار بسيا ر ارزشمند در معرفی موسيقي فاخر ايران عزيز همت و ياد بزرگان موسيقی اين ديار را زنده كرده ايد، سپاسگزاری می نمايم.
- یک کاربر bijane bijani، 2009/12/20
ba dorood be sarkar khanom luison
man doost daram betavanam hameye 1400 ahango avaze golhara beshnavam. mara rahnemai farmain.
ba taqdime eradat
- رویا، 2009/12/20
دوست عزیزوگرامی شما بااین پروژه بسیا ر ارزشمند نا م خود را دربین ایرانیان جاودانه کردیدوبه تاریخ ایران پیوستید.به نظرمن شما الگوی عالی برای تفکر جهان وطنی هستید.ارزش کار وتحقیق شما باتوجه به اینکه غیر ایرانی هستید صدچندان خواهدشد.صورت پرمهر ومحبت شما را می بوسم وصمیمانه از شما
سپاسگزاری می نمایم.
همسر من هم عاشق برنا مه گلهاست واز دوران نوجوانی به جمع اوری این اثار نفیس پرداخته است ودر حال حاضرآرشیوی دراختیا ردارند.ایشان هم بسیار ازشما تقدیر مینمایند.
موفق ومؤیدباشید.
- اصغر از آلمان، 2009/12/11
فوق العاده است....چقدر کار این خانم با فرهنگ آمریکائی بارارزش است....گرچه من یک روحانی هستم اما همیشه پیدا کردن یکی از برنامه های گلها و گوش دادن به آن از سرورانگیزترین لحظات زندگی ام بوده است....وای چه رؤیائی خواهد بود اگر انسان مجموعه این برنامه ها را داشته باشد..امیدوارم این خانم زحمتکش این امکان را فراهم کند ........درود فراوان همه ایرانیان هنردوست به خانم لویسون و دست مریزاد....
- shirin، 2009/10/16
you have done a great job and it means a world for every Iranian, so thank you and god bless
- Shahram، 2009/08/12
I cannot thank you enough for the noble work you have done.
but I was wondering if you have thought of releasing what you have
compiled so far.
Please let me know if there is way for us to obtain a digital copy of these precious collection
Best regards,
Shahram form Toronto.
- یک کاربرMehdi Amin، 2009/08/08
سرکار خانم جین لو یسون ،

با تشکر و درود به شما که با قبول زحمتی چنین زیاد ، دست به کاری چنین بزرگ زده اید که واقعا قابل تقدیر فراوان است. ارزش انجام این کار که به توسط شما که یک بریتانیایی هستید دو چندان می‌باشد .

من به عنوان یک ایرانی‌ و از طرف جامعه خودم کمال تشکر و سپاس گذاری را از شما می‌‌نمایم. موفق و سر فراز باشید.

یک ایرانی‌

- ، 2009/08/07
حیران مانده ام که چرا آقا یا خانم مشکین پور "عطر" زبان فرانسه را به "مشک" زبان فارسی ترجیح داده اند. خوب بود ایشان برای بیان احساساتشان در مورد موسیقی ایرانی از غنای زبان فارسی استفاده میکردند. شاید به این شکل انتقادشان به "غرب ویرانگر" را بهتر باور می کردیم. مگر همین زبان فارسی نبود که در فراز و نشیب تاریخ، موسیقی ما را در دامن خود پرورد؟. شاید هم غربی ها آنرا ویران کرده اند برای همین ایشان به فرانسه می نویسند...الله اعلم
- رضا-لندن، 2009/08/07
همه خاطرات دوران جوانی با دیدن و شنیدن این گزارش برایم زنده شد. بسیار ممنون و به یاد خانم روشنک و جمله پایانی برنامه برگ سبز: علی نگهدارتان!
- Meshkin-pour، 2009/08/06
JE SUIS DESOLE QUE TOUT LES GRANDES ET RICHE COULTRULE QUE EXISTE ET ENCORE EXISTE DETROUIT PAR OCCIDENT QUE JALOUX DES TOUT LES RICHES QUE ON EN IRAN. ILFAUT PAS OUBLIEE LES PAROLE DE SADEGH HEDAYAT QUE DISAIT EN OCCIDENT YA NA RIEN TOUT ET PARENSE ET POURITOR.

متاًسفم که همۀ فرهنگ های غنی که در گذشته وجود داشته يا حالا هم موجودند، توسط غرب ويران شده اند. چون غرب به دارايی های ما حسادت می کند. ما نبايد اين سخنان صادق هدايت را فراموش کنيم که گفته بود غرب چيزی جز فساد (؟) ندارد...
- یک کاربر، 2009/08/06
how can we listen to all these beautiful collection. daste shoma dard nakone.
- nouredin، 2009/08/04
behtar az in nemishod.
mamnoon az zahamaatetaan
Nouredin
- یک کاربر، 2009/08/02
az khanum lowson binahayat mamnun ke ma ra chand sahati be doran javanim bord ,vaghan mamnu
- یک کاربر، 2009/08/01
از عشق خانم لويسون به ادبيات وموسيقي ايران مسرورم و شا د مان و به ايشان يك بيت از يكي از برنامه هاي گلها را تقديم ميكنم: به عشق كوش كه تا در دل تو ره نبرد نه ماجراي وجودي نه وحشت عدمي
- یک کاربر، 2009/08/01
خانم لویسون عزیز.با تشکروقدردانی ازکار صحیح و آکادمیک شما.از علاقه مندان به موسیقی اصیل هستم. و بی صبرانه منتظر بیرون آمدن کارتان هستم. با امید اینکه ازایندست تلاشها توسط هموطن های متخصص انجام شود. با احترام: کلاغ گمشده./
- حمید متبسم، 2009/07/30
با سپاس از ارسال این گزارش، و با تقدیر از توجه خانم لویسون به نقاط روشن تاریخ موسیقی ما.
باشد که روزگاری بیاید که صاحبان قدرت سیاسی نیز توجهی شایان به هنر موسیقی و نقش آن در اعتلای جامعه داشته باشند.
- یک کاربر، 2009/07/30
very nicely done. and thank you for doing this. i look forward to the viewing/hearing the results of your research online.
- یک کاربر، 2009/07/30
شاید اگر موسسات و افراد خارجی به فکر گردآوری چنین "گنجینه های" فرهنگی ما نمی افتادند، خودمان آنها را از دست می دادیم، مخصوصا آن طوری که در 30 سال گذشته با موسیقی ما رفتار شد. بهرحال دست خانم لویسون درد نکند که این برنامه را در جایی امن گرد آورد و دست جدید آنلاین و مولف این کار هم درد نکند که ما را از آن آگاه سااخت.
- یک کاربرs h a hosseinian، 2009/07/27
بسیار خوب است امیدوارم این خانم هرچه بیشتر در ابنکار فرهنگی موفق باشند و بتوانند این گنجینه گرانبها را از فقدان نجات دهند تا نسلهای اینده ایران به این میراث ارجمند دست یابند.
- یک کاربر، 2009/07/26
merci khanome loisan, khedmate shoma be mosighi wa farhange irani ghabele setayesh wa ghadrdanist. mowafagh bashid
- نازنین، 2009/07/26
کار بسیار خوبی بود. دستتان درد نکند.
Home | About us | Contact us
Copyright © 2014 JadidOnline.com. All Rights Reserved.
نقل مطالب با ذكر منبع آزاد است. تمام حقوق سايت براى جديدآنلاين محفوظ است.